Boek 7 Artikel 528 (7:528 BW)

Terugbetaling na een niet-toegestane betaling

Onverminderd artikel 526, betaalt de betaaldienstverlener van de betaler, in geval van een niet- toegestane betalingstransactie, de betaler onmiddellijk het bedrag van de niet-toegestane betalingstransactie terug en in elk geval uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag, nadat hij bekend is geworden met de transactie of daarvan in kennis is gesteld.
Op grond van het eerste lid herstelt de betaaldienstverlener van de betaler de betaalrekening die met dat bedrag is gedebiteerd in de toestand zoals die geweest zou zijn wanneer de niet-toegestane betalingstransactie niet had plaatsgevonden. De valutadatum van de creditering van de betaalrekening van de betaler is uiterlijk de datum waarop het bedrag was gedebiteerd.
Het eerste lid is niet van toepassing indien de betaaldienstverlener van de betaler redelijke gronden heeft om fraude te vermoeden en hij deze gronden schriftelijk aan de Autoriteit Financiële Markten meedeelt.
Indien de betalingstransactie via een betaalinitiatiedienstverlener wordt geïnitieerd, betaalt de rekeninghoudende betaaldienstverlener onmiddellijk, en in elk geval uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag, het bedrag van de niet-toegestane betalingstransactie terug en herstelt hij, in voorkomend geval, de betaalrekening die met dat bedrag was gedebiteerd, in de toestand zoals die geweest zou zijn wanneer de niet-toegestane betalingstransactie niet had plaatsgevonden.
Ingeval de betaalinitiatiedienstverlener aansprakelijk is voor de niet-toegestane betalingstransactie, vergoedt hij de rekeninghoudende betaaldienstverlener op diens verzoek onmiddellijk de geleden verliezen of de aan de betaler terugbetaalde bedragen, waaronder het bedrag van de niet- toegestane betalingstransactie. Overeenkomstig artikel 527, tweede lid, is de betaalinitiatiedienstverlener gehouden te bewijzen dat, binnen zijn verantwoordelijkheid, de betalingstransactie is geauthenticeerd, juist is geregistreerd en niet door een technische storing of enig ander falen in verband met de betaaldienst waarmee hij is belast, is beïnvloed.
Aanvullende financiële compensatie kan worden vastgesteld overeenkomstig het recht dat van toepassing is op de tussen de betaler en zijn betaaldienstverlener gesloten overeenkomst of de tussen de betaler en de betaalinitiatiedienstverlener gesloten overeenkomst, indien van toepassing.

Toelichting

Als er van een rekening is afgeschreven zonder dat de rekeninghouder daarmee heeft ingestemd, moet dat worden teruggedraaid. Dit artikel zegt hoe snel en hoe volledig. De betaaldienstverlener van de betaler stort het bedrag onmiddellijk terug; uiterste grens is het einde van de eerstvolgende werkdag, geteld vanaf het moment waarop hij de transactie kende of daarvan bericht kreeg. Eerst terugbetalen, daarna onderzoeken: dat is de opzet.

De rekening terug in de oude toestand

Terugbetalen is meer dan het bedrag overmaken. De rekening moet worden hersteld in de toestand waarin zij zou hebben verkeerd als de betaling nooit had plaatsgevonden. Ook de valutadatum van de bijschrijving mag niet later liggen dan de datum waarop het bedrag eraf ging. Daarmee wordt voorkomen dat de klant blijft zitten met rente of met een debetstand die door de niet-toegestane betaling is ontstaan.

De uitzondering: vermoeden van fraude

De plicht tot onmiddellijke terugbetaling geldt niet als de betaaldienstverlener redelijke gronden heeft om fraude te vermoeden én hij die gronden schriftelijk meedeelt aan de Autoriteit Financiële Markten. Dat is een smalle uitzondering met een drempel: een vaag onderbuikgevoel is niet genoeg, en de melding aan de toezichthouder is geen formaliteit maar een voorwaarde. Zonder die melding blijft de hoofdregel gewoon staan.

Als er een tussenpartij bij betrokken was

Is de betaling gestart via een betaalinitiatiedienstverlener, dan betaalt de bank die de rekening aanhoudt toch onmiddellijk terug en herstelt zij de rekening. De klant hoeft dus niet uit te zoeken wie van de twee een fout heeft gemaakt. Blijkt de tussenpartij aansprakelijk, dan moet zij de bank op diens verzoek onmiddellijk vergoeden wat die heeft geleden of terugbetaald. Ook daar geldt dat die tussenpartij zelf moet bewijzen dat het binnen haar verantwoordelijkheid goed is gegaan, zoals artikel 7:527 BW voorschrijft.

Verhouding tot de meldtermijn en tot eigen schuld

Deze plicht bestaat onverminderd artikel 7:526 BW: wie zijn melding te lang laat liggen, kan alsnog met lege handen staan. En zij zegt nog niets over de vraag of de klant de schade uiteindelijk zelf draagt; daarvoor is artikel 7:529 BW geschreven. De volgorde is dus: eerst terug, dan pas de discussie over verwijtbaarheid. Aanvullende schade — bijvoorbeeld kosten die door de afschrijving zijn ontstaan — kan worden gevorderd volgens het recht dat geldt voor de overeenkomst tussen de betaler en zijn betaaldienstverlener of de tussenpartij.

Neem het volgende geval. Iemand meldt op vrijdagavond dat er twee bedragen van zijn rekening zijn verdwenen die hij niet herkent. De bank moet uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag het geld terugzetten, met een valutadatum die niet later ligt dan de dag van afschrijving. Wil zij dat niet omdat zij denkt dat de klant zelf de betalingen heeft gedaan, dan moet er een onderbouwd fraudevermoeden zijn en moet zij dat schriftelijk bij de toezichthouder melden.

In de praktijk

Snelheid is de norm. Onmiddellijk, en uiterlijk het einde van de eerstvolgende werkdag.
Ook rente en kosten. De rekening moet terug in de toestand van vóór de afschrijving.
Eén adres. Ook bij een tussenpartij richt de klant zich tot de bank die zijn rekening aanhoudt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst