Boek 7 Artikel 723 (7:723 BW)

Niet elk tijdelijk contract op zee is aan een aantal maanden gekoppeld; veel contracten worden aangegaan voor een bepaalde reis. Dit artikel regelt wanneer zo'n contract afloopt: na afloop van de reis of de reizen waarvoor het is aangegaan. Daarnaast geeft het een regeling voor het geval dat de reis ergens anders eindigt dan afgesproken.

De hoofdregel

Is de overeenkomst bij de reis aangegaan, dan is de reis zelf de maatstaf en niet de kalender. Duurt de reis langer dan verwacht, dan loopt het contract door; is zij eerder klaar, dan eindigt het eerder. Voor de zeevarende die per reis wordt betaald, is daarbij artikel 7:714 BW van belang: wordt de reis om bepaalde redenen verlengd, dan heeft hij recht op een evenredige verhoging van zijn loon.

Als de reis elders eindigt

Eindigt de reis in een andere haven dan overeengekomen, dan eindigt het contract niet meteen daar. Het loopt door tot het moment waarop de zeevarende overeenkomstig artikel 7:718 BW is gerepatrieerd. Zo blijft hij tijdens de terugreis in dienst, met alles wat daarbij hoort. Is zijn recht op repatriëring vervallen, bijvoorbeeld omdat hij niet binnen de gestelde termijn heeft laten weten dat hij naar huis wilde, dan eindigt het contract in die andere haven op het moment waarop dat recht verviel.

Waarom dat verschil uitmaakt

• Loon: zolang het contract loopt, loopt ook de aanspraak op loon en vergoedingen door.
• Verzorging: de verplichtingen van de werkgever rond huisvesting, voeding en zo nodig medische behandeling blijven van kracht tot de bestemming is bereikt.
• Zekerheid over de einddatum: er ontstaat geen periode waarin onduidelijk is of iemand nog in dienst is.

Een voorbeeld. Een zeevarende tekent voor een reis die in Antwerpen zou eindigen, maar door een omleiding eindigt de reis in een haven in West-Afrika. Meldt hij binnen de termijn dat hij naar huis wil, dan blijft hij in dienst tot hij thuis is, met loon en verzorging onderweg. Laat hij die termijn verlopen, dan eindigt zijn contract ter plaatse op het moment dat zijn recht op repatriëring vervalt.

Kan hiervan worden afgeweken

Volgens artikel 7:696 BW blijft deze regel overeind tegen afspraken die de zeevarende benadelen. Een afspraak dat het contract hoe dan ook eindigt zodra het schip ergens aanmeert, ongeacht waar dat is, houdt dus geen stand. Een gunstiger regeling mag wel, bijvoorbeeld doorbetaling tot thuiskomst ook als de melding te laat is gedaan.

In de praktijk

De belangrijkste les zit in de melding: wie merkt dat de reis ergens anders eindigt dan afgesproken, moet meteen kenbaar maken dat hij gerepatrieerd wil worden. Dat ene bericht bepaalt of het contract doorloopt tot thuiskomst of ter plekke eindigt. Voor de werkgever betekent dit artikel dat een routewijziging gevolgen heeft voor de loonkosten en de reisverplichtingen, en dat het verstandig is de bemanning actief op de termijn te wijzen.