- De verzekeringnemer is verplicht vóór het sluiten van de overeenkomst aan de verzekeraar alle feiten mede te delen die hij kent of behoort te kennen, en waarvan, naar hij weet of behoort te begrijpen, de beslissing van de verzekeraar of, en zo ja, op welke voorwaarden, hij de verzekering zal willen sluiten, afhangt of kan afhangen.
- Indien de belangen van een bij het aangaan van de verzekering bekende derde worden gedekt, omvat de in lid 1 bedoelde verplichting mede de hem betreffende feiten die deze kent of behoort te kennen, en waarvan naar deze weet of behoort te begrijpen, de beslissing van de verzekeraar afhangt of kan afhangen. De vorige zin mist toepassing bij persoonsverzekering.
- Betreft een persoonsverzekering het risico van een bekende derde die de leeftijd van zestien jaren heeft bereikt, dan omvat de mededelingsplicht mede de hem betreffende feiten die deze kent of behoort te kennen en waarvan, naar hij weet of behoort te begrijpen, de beslissing van de verzekeraar afhangt of kan afhangen.
- De mededelingsplicht betreft niet feiten die de verzekeraar reeds kent of behoort te kennen, en evenmin feiten, die niet tot een voor de verzekeringnemer ongunstiger beslissing zouden hebben geleid. De verzekeringnemer of de derde, bedoeld in lid 2 of lid 3, kan zich er echter niet op beroepen dat de verzekeraar bepaalde feiten reeds kent of behoort te kennen indien op een daarop gerichte vraag een onjuist of onvolledig antwoord is gegeven. De mededelingsplicht betreft voorts geen feiten waarnaar ingevolge de artikelen 3 tot en met 6 van de Wet op de medische keuringen in de daar bedoelde gevallen geen medisch onderzoek mag worden verricht en geen vragen mogen worden gesteld.
- De verzekeringnemer is slechts verplicht feiten mede te delen omtrent zijn strafrechtelijk verleden of omtrent dat van derden, voor zover zij zijn voorgevallen binnen de acht jaren die aan het sluiten van de verzekering vooraf zijn gegaan en voor zover de verzekeraar omtrent dat verleden uitdrukkelijk een vraag heeft gesteld in niet voor misverstand vatbare termen.
- Indien de verzekering is gesloten op de grondslag van een door de verzekeraar opgestelde vragenlijst, kan deze zich er niet op beroepen dat vragen niet zijn beantwoord, of feiten waarnaar niet was gevraagd, niet zijn medegedeeld, en evenmin dat een in algemene termen vervatte vraag onvolledig is beantwoord, tenzij is gehandeld met het opzet de verzekeraar te misleiden.
←
Terug 7:927 · Herverzekering valt buiten de verzekeringstitel
Verder 7:929 · Termijnen bij een beroep op verzwijging en opzegging daarna
→
Boek 7 Artikel 928 (7:928 BW)
Wat je vooraf aan de verzekeraar moet melden
Wettekst
Toelichting
Artikel 7:928 BW regelt wat je aan een verzekeraar moet vertellen voordat de verzekering wordt gesloten. De hoofdregel is dat de verzekeringnemer alle feiten meldt die hij kent of behoort te kennen en waarvan hij weet of moet begrijpen dat de beslissing van de verzekeraar ervan afhangt of kan afhangen: of hij de verzekering wil sluiten en zo ja, tegen welke voorwaarden. Deze plicht bestaat alleen vóór het sluiten; wat daarna gebeurt, valt onder andere regels.
Voor wie geldt de plicht
In beginsel voor de verzekeringnemer. Worden de belangen van een bij het sluiten al bekende derde meeverzekerd, dan strekt de plicht zich uit tot de feiten die die derde zelf kent of behoort te kennen. Bij een persoonsverzekering geldt dat niet; daar bestaat een aparte regel. Betreft een persoonsverzekering het risico van een bekende derde die zestien jaar of ouder is, dan moet ook wat die persoon zelf weet worden gemeld. Voor kinderen onder die leeftijd geldt die uitbreiding niet.
Wat je niet hoeft te melden
- Wat de verzekeraar al weet of behoort te weten, hoeft niet nog eens te worden verteld.
- Feiten die niets hadden veranderd: als de verzekeraar bij kennis ervan geen ongunstiger beslissing zou hebben genomen, blijven zij buiten de plicht.
- Gezondheidsgegevens waarnaar op grond van de Wet op de medische keuringen in bepaalde gevallen niet mag worden gevraagd en waarvoor geen onderzoek mag worden gedaan.
- Ouder strafrechtelijk verleden: alleen wat zich in de acht jaar vóór het sluiten heeft voorgedaan telt mee, en alleen als de verzekeraar daar uitdrukkelijk en ondubbelzinnig naar heeft gevraagd.
Op het eerste punt bestaat een belangrijke uitzondering: wie op een gerichte vraag een onjuist of onvolledig antwoord geeft, kan zich er achteraf niet op beroepen dat de verzekeraar het toch al wist. Een onjuist antwoord op een gestelde vraag wordt dus niet goedgemaakt door kennis die de verzekeraar langs een andere weg had.
De vragenlijst beschermt de verzekeringnemer
Is de verzekering gesloten op basis van een vragenlijst van de verzekeraar zelf, dan kan die zich later niet erop beroepen dat vragen onbeantwoord zijn gebleven, dat feiten waarnaar niet is gevraagd niet zijn gemeld, of dat een vraag in algemene bewoordingen onvolledig is beantwoord. Alleen wanneer met het opzet om de verzekeraar te misleiden is gehandeld, gaat die bescherming niet op. De verzekeraar draagt dus het risico van zijn eigen vraagstelling: wat hij wil weten, moet hij duidelijk vragen.
Een voorbeeld. Iemand sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering en vult een uitgebreid formulier in. Eén vraag over eerdere rugklachten slaat hij over; de verzekeraar accepteert het formulier zonder na te vragen. Meldt hij zich later ziek met rugklachten, dan kan de verzekeraar hem in beginsel niet tegenwerpen dat die vraag onbeantwoord bleef. Had hij de vraag daarentegen onjuist beantwoord, bijvoorbeeld door 'nee' in te vullen terwijl hij onder behandeling stond, dan valt dat niet onder de bescherming van het zesde lid, die alleen ziet op onbeantwoorde vragen, niet gestelde vragen en algemeen geformuleerde vragen. Wat de gevolgen zijn, regelt artikel 7:930 BW; of daarbij sprake is van opzet om de verzekeraar te misleiden, is een afzonderlijke vraag die van de omstandigheden afhangt.
In de praktijk
Beantwoord vragen volledig en bewaar een kopie van wat je hebt ingevuld; dat maakt later eenvoudiger aan te tonen wat is meegedeeld. De gevolgen van het niet nakomen van deze plicht staan in artikel 7:930 BW, en artikel 7:929 BW bepaalt binnen welke termijn de verzekeraar zich erop moet beroepen. Voor de verzekeraar betekent het zesde lid dat de inhoud en de duidelijkheid van zijn vragenlijst bepalen waarop hij zich later kan beroepen; wat daar niet in staat, komt in beginsel voor zijn rekening.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Verzwijging van feiten waarnaar niet is gevraagd
Een verzekering was gesloten op basis van een vragenlijst die de directeur van de aanvragende vennootschap had ingevuld; de verzekeraar beriep zich later op verzwijging. De Hoge Raad oordeelde dat een verzekeraar die met een vragenlijst werkt, zich in beginsel niet kan beroepen op het niet meedelen van feiten waarnaar hij niet heeft gevraagd, tenzij is gehandeld met het opzet hem te misleiden. De Hoge Raad sloot daarbij uitdrukkelijk aan bij de toen nog komende wettelijke regeling die nu in dit artikel staat. Verder werd beslist hoe de wetenschap van de invullende directeur aan de vennootschap wordt toegerekend.
-
Welke feiten moeten vóór het sluiten worden gemeld?
Na een schade weigerde de verzekeraar uit te keren omdat de verzekeringnemer bij het sluiten van de verzekering feiten had verzwegen. De Hoge Raad omschreef opzet tot misleiding als de bedoeling de verzekeraar ertoe te bewegen een overeenkomst aan te gaan die hij anders niet zou hebben gesloten. Is die bedoeling er, dan bestaat volgens dit artikel in het geheel geen recht op uitkering en komt de proportionele regeling van de eerdere leden niet meer aan de orde.
-
Gezondheid verandert vóór de acceptatie
Tussen het invullen van het gezondheidsformulier en de acceptatie van een levensverzekering verslechterde de gezondheid van de aspirant-verzekerde. De Hoge Raad oordeelt dat, als de verzekeraar op het formulier uitdrukkelijk vermeldt dat wijzigingen moeten worden doorgegeven, voor die tussenliggende periode geen zwaardere eisen gelden aan de kenbaarheid van het belang van die feiten dan bij het invullen zelf. De verzekeringnemer moet dus begrijpen dat wat bij de vragen hoorde, ook daarna nog moet worden gemeld. Daarmee is bepaald hoe ver de mededelingsplicht doorloopt tot het moment van acceptatie.
-
Zou een redelijk handelend verzekeraar hebben gesloten?
De verzekeraar stelde dat hij de verzekering bij kennis van de ware stand van zaken helemaal niet zou hebben gesloten, en wilde daarom niets uitkeren. De Hoge Raad oordeelde dat zo'n beroep alleen slaagt als de verzekeraar aantoont dat ook een redelijk handelend verzekeraar de verzekering niet zou hebben gesloten. Zijn eigen, daarvan afwijkende acceptatiebeleid kan hij alleen inroepen als de verzekeringnemer dat kende of behoorde te begrijpen. Het hof had ten onrechte het individuele acceptatiebeleid tot uitgangspunt genomen.
-
Hoe duidelijk moet de vraag van de verzekeraar zijn?
Een verzekeraar had gevraagd naar het strafrechtelijk verleden van de verzekeringnemer en beriep zich later op verzwijging. Volgens de Hoge Raad komt het erop aan of voor de verzekeringnemer niet voor redelijke twijfel vatbaar was dat de verzekeraar het betrokken feit wilde vernemen. Bakent de verzekeraar zijn vraag niet nauwkeurig af, dan kan hij zich alleen beroepen op verzwijging van feiten waarvan onmiskenbaar was dat zij onder het bereik van de vraag vielen. Een ruim geformuleerde vraag kan dus volstaan, maar niet ten koste van de verzekeringnemer die redelijkerwijs kon twijfelen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.