Artikel 7:628b BW: Werken met geheel onvoorspelbare werktijden

Sommige contracten leggen niet vast wanneer er gewerkt wordt: de werktijden zijn geheel of grotendeels onvoorspelbaar. Voor die situatie zegt dit artikel dat de werknemer niet altijd en overal beschikbaar hoeft te zijn. Hij kan alleen worden verplicht te werken binnen de dagen en uren die vooraf met hem zijn afgesproken en die op grond van artikel 7:655 BW in de schriftelijke informatie over de arbeidsovereenkomst moeten zijn opgenomen. Buiten dat kader kan hij een oproep weigeren zonder dat hem dat mag worden aangerekend.

Voor wie geldt dit

Het artikel richt zich op arbeidsovereenkomsten waarbij de tijdstippen van het werk geheel of grotendeels onvoorspelbaar zijn. Dat is een ruimere groep dan alleen de klassieke oproepkracht: ook wie een vast aantal uren heeft, maar volstrekt niet weet wanneer die uren vallen, kan eronder vallen. Ligt het rooster in hoofdlijnen vast, dan is het artikel niet aan de orde. Voor oproepovereenkomsten in de zin van artikel 7:628a BW gelden daarnaast de rechten uit dat artikel.

Wat de werknemer eraan heeft

• Een afgebakend beschikbaarheidskader. Alleen binnen de vooraf meegedeelde dagen en uren kan de werkgever inzet verlangen.
• Een oproeptermijn. De regels van artikel 7:628a BW over het vier dagen vooraf bekendmaken van de werktijden en over het te laat intrekken of wijzigen van een oproep gelden hier ook.
• Loon bij te late afzegging. Wordt een oproep binnen die termijn ingetrokken, dan blijft het loon voor die dienst verschuldigd.

- Ruimte voor de cao. Ook de uitzondering voor seizoensgebonden functies die door klimatologische of natuurlijke omstandigheden maar een deel van het jaar kunnen worden uitgeoefend, werkt door.

Het benadelingsverbod

Het laatste lid verbiedt de werkgever de werknemer te benadelen omdat die zijn rechten uit dit artikel inroept. Dat verbod is breed: het geldt of de werknemer nu binnen het bedrijf aan de bel trekt of naar de rechter stapt, en het beschermt ook wie een ander daarbij bijstaat of een klacht indient. Minder uren toebedeeld krijgen, van het rooster worden gehaald of een contract niet verlengd zien worden omdat iemand een oproep buiten de afgesproken uren weigerde, is precies wat de wet hier wil voorkomen.

Een voorbeeld

Een medewerker in de distributie heeft een contract waarin staat dat hij op maandag tot en met vrijdag tussen acht en achttien uur inzetbaar is, zonder vast rooster. De werkgever roept hem op voor een zaterdagdienst. Die valt buiten de afgesproken dagen, dus hij mag weigeren. Wordt hij daarna structureel minder ingeroosterd, dan kan hij zich op het benadelingsverbod beroepen.

In de praktijk

Voor werknemers met een flexibel contract is dit artikel het aanknopingspunt om te bepalen wanneer zij nee mogen zeggen. De sleutel ligt in de informatie die de werkgever bij aanvang moet geven: staat daar geen enkel kader in over dagen en uren, dan is het voor de werkgever lastig om inzet af te dwingen. Voor werkgevers loont het daarom om dat kader realistisch en duidelijk vast te leggen, en om oproepen tijdig en schriftelijk te doen.