Boek 7 Artikel 909 (7:909 BW)

De beslissing over de vergoeding bij een collectieve regeling

Een ingevolge de overeenkomst genomen definitieve beslissing over de vergoeding die een gerechtigde tot een vergoeding toekomt, is bindend. Indien evenwel deze beslissing, of de wijze waarop deze tot stand is gekomen, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, is de rechter bevoegd over de vergoeding te beslissen.
Indien een beslissing over de toekenning van een vergoeding niet binnen een daartoe te stellen redelijke termijn wordt verkregen, is de rechter bevoegd over de vergoeding te beslissen.
De stichting of vereniging, bedoeld in artikel 907 lid 1, kan nadat de overeenkomst verbindend is verklaard nakoming jegens een gerechtigde tot een vergoeding vorderen, tenzij deze zich daartegen verzet.
De gerechtigde tot een vergoeding ontvangt krachtens de overeenkomst geen vergoeding waardoor hij in een duidelijk voordeliger positie zou geraken.
Indien de partij of de partijen, die zich bij de overeenkomst hebben verbonden tot de vergoeding van schade, aan hun verplichtingen uit de overeenkomst kunnen voldoen door betaling van een in de overeenkomst vastgesteld bedrag, en het totaalbedrag van de verschuldigde vergoedingen het totaal te voldoene bedrag overschrijdt, worden, nadat dit gebleken is, de nadien nog verschuldigde vergoedingen naar evenredigheid verminderd tot het beloop van het dan nog overgebleven bedrag. Naar gelang van onder meer de aard en de ernst van de schade kan in de overeenkomst een van dan de in de eerste zin afwijkende wijze van vermindering worden opgenomen. De betaling van een nog verschuldigde vergoeding kan worden opgeschort indien in verband met het in de eerste en tweede zin bepaalde op redelijke gronden kan worden betwijfeld welk bedrag dient te worden voldaan.

Toelichting

Als een collectieve regeling verbindend is verklaard, moet per gedupeerde worden bepaald wat hij krijgt. Dit artikel regelt de status van die beslissing en wat er gebeurt als zij uitblijft of onaanvaardbaar is. Uitgangspunt is dat een definitieve beslissing over de vergoeding bindend is: er hoeft dus niet over te worden geprocedeerd.

Wanneer de rechter er toch aan te pas komt

Een onaanvaardbare beslissing: is de beslissing zelf, of de manier waarop zij tot stand kwam, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar, dan mag de rechter over de vergoeding beslissen.

- Geen beslissing: komt er binnen een daartoe gestelde redelijke termijn geen beslissing, dan is de rechter eveneens bevoegd te beslissen. Een gedupeerde kan dus niet eindeloos aan het lijntje worden gehouden.

De organisatie kan voor u optreden

De stichting of vereniging die de regeling heeft gesloten, kan na de verbindendverklaring nakoming vorderen ten behoeve van een gedupeerde, tenzij die zich daartegen verzet. Dat scheelt individuele gedupeerden een eigen procedure, terwijl wie het liever zelf doet, dat kenbaar kan maken.

Geen duidelijk voordeliger positie

Het vierde lid stelt een grens aan de uitkomst: een gedupeerde ontvangt geen vergoeding waardoor hij in een duidelijk voordeliger positie zou komen. Die maatstaf speelt vooral wanneer hij zijn schade ook langs een andere weg vergoed krijgt, bijvoorbeeld van een aansprakelijke die niet aan de regeling gebonden is: wat hij elders al ontvangt en wat de regeling hem oplevert, mogen hem samen niet duidelijk beter af maken. Een algemeen verbod op een gunstige uitkomst is het niet; een regeling kan bijvoorbeeld voorzien in een extra uitkering uit een overschot.

Als het fonds niet toereikend is

Vaak voldoen de aansprakelijke partijen aan hun verplichtingen door betaling van een in de regeling vastgesteld totaalbedrag. Blijkt dat de som van de vergoedingen dat bedrag overstijgt, dan worden de daarna nog verschuldigde vergoedingen naar evenredigheid verminderd tot wat er nog over is. De regeling mag, gelet op onder meer de aard en de ernst van de schade, een andere manier van verminderen voorschrijven. Bestaat op redelijke gronden twijfel over het bedrag dat moet worden betaald, dan mag de betaling worden opgeschort.

Een voorbeeld: een gedupeerde krijgt een beslissing waarin zijn schade in een lichte categorie wordt ingedeeld, terwijl uit zijn stukken duidelijk iets anders blijkt en hij niet in de gelegenheid is geweest die stukken in te dienen. Dat kan een geval zijn waarin gebondenheid aan de beslissing onaanvaardbaar is en de rechter alsnog kan beslissen.

In de praktijk

Dien uw aanspraak volledig en onderbouwd in, want de indeling in een groep of categorie bepaalt de hoogte van de vergoeding. Wees er ook snel bij: bij een vast totaalbedrag kan wie laat is met een lagere uitkering te maken krijgen doordat het budget naar evenredigheid moet worden verdeeld. Bent u het met de beslissing oneens, richt uw bezwaren dan op de totstandkoming en op zwaarwegende gebreken.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst