Artikel 7:522b BW: Het recht om een betaalinitiatiedienstverlener in te schakelen

Een betaalinitiatiedienstverlener is een partij die in opdracht van de rekeninghouder een betaling bij diens bank in gang zet, zonder zelf het geld onder zich te krijgen. Bij online winkelen komt dat vaak voor: de klant kiest een betaalknop, wordt naar zijn bank geleid en de betaling wordt gestart door een tussenpartij. Dit artikel bevat één regel: de betaler mág dat gebruiken. Zijn bank kan dat niet tegenhouden met het argument dat zij liever heeft dat hij haar eigen omgeving gebruikt.

Voor wie geldt dit

Het recht komt toe aan de betaler, dus aan degene wiens rekening wordt gedebiteerd. Het geldt tegenover de bank of andere betaaldienstverlener die de rekening aanhoudt. Aan de dienst zelf stelt de wet één harde beperking: het recht bestaat niet als de betaalrekening niet online raadpleegbaar is. Wie alleen een rekening heeft die uitsluitend aan het loket of per post wordt bediend, kan er dus geen beroep op doen — er is dan technisch niets waarop de dienstverlener kan aansluiten.

Geen contract nodig tussen bank en dienstverlener

Het bijzondere aan deze bepaling is dat zij een recht geeft dat niet afhangt van een overeenkomst tussen de bank en de tussenpartij. De rekeninghouder kiest, en de bank moet die keuze respecteren. Dat betekent niet dat de bank machteloos is: bestaan er objectieve en voldoende onderbouwde aanwijzingen van niet-toegestane of frauduleuze toegang, dan kan zij de toegang ontzeggen op de manier die artikel 7:523 BW daarvoor voorschrijft, met bericht aan de klant en melding aan de toezichthouder.

De instemming blijft van de betaler

Ook als een tussenpartij de betaling start, blijft gelden dat er zonder instemming van de betaler geen betaling mag worden uitgevoerd. Artikel 7:522 BW zegt uitdrukkelijk dat instemming ook via een betaalinitiatiedienstverlener kan worden gegeven. De route verandert dus, de eis niet. Gaat er iets mis, dan kent deze titel eigen regels over bewijs en aansprakelijkheid, onder meer in de artikelen 7:527 en 7:528 BW, waarin ook de rol van de betaalinitiatiedienstverlener is verwerkt.

Een voorbeeld

Iemand rekent een online bestelling af en kiest een betaalmethode waarbij een tussenpartij hem doorstuurt naar de inlogomgeving van zijn bank. De bank mag die betaling niet weigeren met het enkele argument dat zij deze partij niet kent of er geen contract mee heeft. Blijkt later dat de betaling niet is uitgevoerd zoals bedoeld, dan kan de klant zich tot zijn eigen bank wenden; de onderlinge afwikkeling tussen bank en tussenpartij is geregeld in de artikelen verderop in deze titel.

In de praktijk

• Het recht is dwingend van opzet. De bank kan het gebruik van zo'n dienst niet uitsluiten in haar voorwaarden.
• Alleen bij een online rekening. Is de rekening niet online raadpleegbaar, dan bestaat het recht niet.
• Eén aanspreekpunt. Bij problemen richt de klant zich in beginsel tot de bank die de rekening aanhoudt.