Boek 7 Artikel 405 (7:405 BW)

Wie een professional inschakelt, moet betalen, ook als er over geld niet uitdrukkelijk is gesproken. Dit artikel bepaalt dat de opdrachtgever loon verschuldigd is wanneer de opdrachtnemer de overeenkomst is aangegaan in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf. En is er geen prijs afgesproken, dan geeft de wet zelf een maatstaf om die te bepalen.

Wanneer is loon verschuldigd

Het draait om de hoedanigheid van de opdrachtnemer. Handelt hij beroeps- of bedrijfsmatig, dan wordt aangenomen dat hij niet gratis werkt; loon is dan verschuldigd zonder dat daarover iets hoeft te zijn gezegd. Handelt hij niet in die hoedanigheid, bijvoorbeeld een kennis die u helpt met een verhuizing of een familielid dat uw administratie doet, dan volgt uit dit artikel geen betalingsplicht. Uiteraard kunnen partijen dan wel een vergoeding afspreken.

Hoe hoog is het loon zonder afspraak

De wet werkt met twee treden, in vaste volgorde.

• Het op de gebruikelijke wijze berekende loon: het tarief dat deze opdrachtnemer of deze branche gewoonlijk hanteert, bijvoorbeeld een uurtarief, een vast bedrag per verrichting of een percentage.

- Een redelijk loon, als zo'n gebruikelijke berekening ontbreekt. Dan wordt gekeken naar de aard en de omvang van het werk, de deskundigheid die ervoor nodig was en wat vergelijkbare dienstverleners rekenen.

Wat dit niet regelt

Deze bepaling zegt niets over de vraag of het gefactureerde bedrag ook terecht is gelet op wat er is gepresteerd. Is er slecht gewerkt, dan gaat het over de zorgplicht van artikel 7:401 BW en over de gevolgen van een tekortkoming. Eindigt de opdracht voortijdig, dan bepaalt artikel 7:411 BW op welk deel van het loon de opdrachtnemer recht heeft. En de kosten die naast het loon worden gemaakt, komen aan de orde in artikel 7:406 BW.

Een voorbeeld. Iemand belt een installateur voor een storing en er wordt niets over de prijs gezegd. Na afloop volgt een factuur met voorrijkosten, uurtarief en materiaal. Betaling is verschuldigd, ook zonder prijsafspraak. Wijkt het tarief sterk af van wat in die branche gebruikelijk is, dan is de maatstaf van dit artikel juist het aanknopingspunt om de rekening ter discussie te stellen.

Bij een consument geldt er meer

Voor een opdrachtgever die niet beroeps- of bedrijfsmatig handelt, gelden daarnaast de regels over informatie en prijzen die het algemene consumentenrecht stelt. Een professional die geen prijs noemt, kan zich er dus niet zonder meer op beroepen dat er nu eenmaal geen afspraak is; hij moest de consument aan de voorkant duidelijkheid geven. Ontbreekt die duidelijkheid, dan komt de onzekerheid over de prijs eerder voor rekening van de dienstverlener dan van de klant.

In de praktijk

Voor de opdrachtgever: vraag vooraf naar het tarief en naar een indicatie van het totaal, en vraag om bericht zodra die indicatie dreigt te worden overschreden. Bewaar de offerte of de bevestiging. Voor de opdrachtnemer: leg uw tarief en uw berekeningswijze schriftelijk vast voordat u begint. Een duidelijke prijsafspraak voorkomt de discussie over wat gebruikelijk of redelijk is, en die discussie kost meestal meer dan het bedrag waarover zij gaat.