Boek 7 Artikel 945 (7:945 BW)

Artikel 7:945 BW legt uit wie in de afdeling over schadeverzekering wordt bedoeld met verzekerde. Dat is degene die, als hij zelf schade lijdt, op grond van de verzekering recht heeft op vergoeding, of dat recht kan krijgen doordat hij een aanwijzing aanvaardt. Twee dingen zijn dus nodig: eigen schade, en een aanspraak die uit de verzekering voortvloeit.

Verzekeringnemer, verzekerde en begunstigde

Deze drie rollen worden vaak door elkaar gehaald, terwijl er verschillende rechten en plichten aan hangen. De verzekeringnemer sluit de overeenkomst en is de partij die premie betaalt en die kan opzeggen. De verzekerde is degene wiens belang is gedekt en die bij schade aanspraak maakt. Bij een aansprakelijkheidsverzekering is de verzekerde degene die aansprakelijk kan worden gesteld, niet het slachtoffer. Dikwijls vallen verzekeringnemer en verzekerde samen, maar dat hoeft niet: op een gezinspolis zijn ook partner en inwonende kinderen verzekerde, en op een bedrijfspolis vaak ook bestuurders en werknemers.

De aanwijzing en de aanvaarding

Het tweede deel van de omschrijving ziet op degene die pas verzekerde wordt zodra hij een aanwijzing aanvaardt. Zo iemand staat in de polis genoemd als degene aan wie in geval van schade moet worden uitgekeerd, bijvoorbeeld een geldverstrekker bij een woonhuisverzekering. Zolang hij niets doet, heeft hij nog geen recht; door te aanvaarden wordt hij rechthebbende. Wanneer een aanwijzing nog kan worden ingetrokken, is geregeld in artikel 7:947 BW.

Waarom het uitmaakt wie verzekerde is

Wie verzekerde is, heeft niet alleen aanspraak op de uitkering, maar draagt ook verplichtingen. Hij moet schade melden zodra hij daarvan weet, inlichtingen verstrekken, en meewerken aan de vaststelling. Ook werken uitsluitingen die op de verzekerde zijn geschreven tegen hem: schade die hij met opzet veroorzaakt, wordt niet vergoed. Wie géén verzekerde is, heeft in beginsel geen eigen aanspraak op de verzekeraar en moet het van de aansprakelijke hebben. Daarop bestaat een belangrijke uitzondering: bij een aansprakelijkheidsverzekering kan de benadeelde op grond van artikel 7:954 BW verlangen dat het bedrag voor zijn schade door dood of letsel rechtstreeks aan hem wordt betaald.

Een voorbeeld. Een echtpaar heeft een inboedelverzekering op naam van één van beiden. Er breekt brand uit terwijl de spullen aan beiden toebehoren. De partner die niet als verzekeringnemer op de polis staat, is toch verzekerde voor zijn eigen belang, en kan dus voor zijn deel van de schade vergoeding vragen. Wie precies verzekerd is bij gemeenschappelijk eigendom, wordt uitgewerkt in artikel 7:946 BW.

In de praktijk

Controleer op elke polis welke personen als verzekerde zijn aangemerkt; die opsomming is het uitgangspunt, en niet wie er feitelijk in huis woont of in het bedrijf werkt. Doorslaggevend is zij niet altijd, want de wet kan iemand ook zonder vermelding verzekerde maken: valt de verzekerde zaak door huwelijk of geregistreerd partnerschap in een gemeenschap, dan zijn de deelgenoten dat van rechtswege op grond van artikel 7:946 BW. Verandert er iets in de samenstelling van het gezin of in de kring van medewerkers, geef dat dan door. Bij een claim is de eerste vraag altijd of degene die zich meldt, verzekerde is en of hij zelf schade heeft geleden.