Boek 7 Artikel 676 (7:676 BW)

Zolang een geldig overeengekomen proeftijd loopt, kunnen werkgever en werknemer de arbeidsovereenkomst met onmiddellijke ingang opzeggen. Er geldt geen opzegtermijn, er is geen toestemming van het UWV nodig en er hoeft geen redelijke grond te zijn. Dat maakt de proeftijd een uitzonderlijke periode in het arbeidsrecht, waarin de anders zo stevige ontslagbescherming vrijwel geheel ontbreekt.

De grenzen van die bevoegdheid

De bevoegdheid bestaat alleen als er werkelijk een geldige proeftijd is. Of dat zo is, volgt uit artikel 7:652 BW: schriftelijk, voor beide partijen gelijk en niet langer dan de wet toestaat. Is het proeftijdbeding nietig, bijvoorbeeld omdat het contract voor ten hoogste zes maanden is aangegaan of omdat het een opvolgend contract bij dezelfde werkgever betreft dat geen duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden vraagt, dan is een opzegging tijdens die periode een gewone opzegging, met alle vereisten die daarbij horen. De wet stelt verder alleen een eindgrens: opzeggen kan zolang de proeftijd nog niet is verstreken, en dus ook al voordat de arbeidsovereenkomst is ingegaan en de proeftijd is gaan lopen. Wie een dag te laat is, is te laat.

Recht op opgave van de reden

Zegt de werkgever op, dan moet hij de werknemer op diens verzoek schriftelijk opgave doen van de reden. Dat geeft de werknemer de gelegenheid te toetsen of de opzegging niet in strijd is met een discriminatieverbod of met een benadelingsverbod, bijvoorbeeld omdat hij zwanger is of zich op een wettelijk recht heeft beroepen. Ook in de proeftijd geldt namelijk dat opzeggen om een verboden reden niet is toegestaan.

• Vraag de reden schriftelijk. De werkgever moet die dan schriftelijk geven.
• Let op verboden gronden. Zwangerschap, geslacht, arbeidsduur of het inroepen van rechten mogen geen reden zijn.

- Reageer snel. Voor het aanvechten van een opzegging gelden korte vervaltermijnen.

Wat er niet vervalt

Ook bij een proeftijdontslag blijft de werkgever de gewone verplichtingen houden: loon tot de einddatum, uitbetaling van opgebouwde vakantie-uren op grond van artikel 7:641 BW en op verzoek een getuigschrift. Wel geldt dat er bij een beëindiging in de proeftijd doorgaans nauwelijks transitievergoeding is opgebouwd, omdat het dienstverband kort heeft geduurd; de aanspraak zelf ontstaat wel vanaf de eerste dag.

In de praktijk

Een werknemer treedt op 1 maart in dienst met een proeftijd van een maand en hoort op 2 april dat het niet doorgaat. Die opzegging valt buiten de proeftijd en is dus geen proeftijdontslag; de werkgever had toestemming of instemming nodig. Controleer daarom altijd de exacte begin- en einddatum van de proeftijd en de datum waarop de opzegging is gedaan, en niet alleen de datum waarop het dienstverband zou eindigen.