Boek 7 Artikel 758 (7:758 BW)

Oplevering is het scharnierpunt van elke aannemingsovereenkomst. Vóór dat moment draagt de aannemer het risico voor het werk, daarna is het werk voor risico van de opdrachtgever. Dit artikel bepaalt wanneer dat moment aanbreekt, wat het betekent voor de prijs, en voor welke gebreken de aannemer daarna nog aansprakelijk is. Zeker bij bouwwerken is dat laatste voor de opdrachtgever de belangrijkste vraag.

Wanneer is er opgeleverd

De aannemer meldt dat het werk klaar is. Daarna is de opdrachtgever aan zet: hij keurt het werk en aanvaardt het, eventueel onder voorbehoud, of hij weigert het onder aanwijzing van de gebreken. Doet hij binnen een redelijke termijn geen van beide, dan wordt hij geacht het werk stilzwijgend te hebben aanvaard. Na aanvaarding geldt het werk als opgeleverd. Stilzitten heeft hier dus gevolgen: wie niet keurt, aanvaardt.

Het risico gaat over

Na oplevering is het werk voor risico van de opdrachtgever. Hij blijft de prijs verschuldigd, ook als het werk daarna tenietgaat of achteruitgaat door een oorzaak die de aannemer niet kan worden toegerekend. Brandt de nieuwe aanbouw een week na oplevering af door blikseminslag, dan is dat een zaak voor de verzekering en niet voor de aannemer.

Zichtbare en verborgen gebreken

Het derde lid ontslaat de aannemer van aansprakelijkheid voor gebreken die de opdrachtgever bij de oplevering redelijkerwijs had moeten ontdekken. Wie een scheve deurpost ziet en toch zonder voorbehoud aanvaardt, kan daar later niet meer op terugkomen. Voor bouwwerken maakt het vierde lid daarop een belangrijke uitzondering: daar blijft de aannemer aansprakelijk voor gebreken die bij de oplevering niet zijn ontdekt, tenzij die gebreken hem niet zijn toe te rekenen. Verborgen gebreken in een bouwwerk komen dus in beginsel voor zijn rekening.

Kan hiervan worden afgeweken

• Bij een particuliere opdrachtgever, een natuurlijk persoon die niet handelt voor beroep of bedrijf, kan van het vierde lid niet ten nadele worden afgeweken. Een algemene voorwaarde die de aansprakelijkheid voor verborgen gebreken uitsluit, werkt tegenover hem niet.
• Bij andere opdrachtgevers kan er wel ten nadele van worden afgeweken, maar alleen als dat uitdrukkelijk in de overeenkomst staat. Een verstopte bepaling in de kleine lettertjes is dus niet genoeg.

Een voorbeeld: bij de oplevering van een verbouwde woning ziet de eigenaar niets bijzonders. Anderhalf jaar later blijkt de badkamervloer niet waterdicht te zijn afgewerkt, met houtrot als gevolg. Dat gebrek was bij de oplevering niet te zien. Omdat het om een bouwwerk gaat, blijft de aannemer daarvoor aansprakelijk, tenzij hij aantoont dat het gebrek hem niet valt toe te rekenen.

In de praktijk

Voor de opdrachtgever: keur het werk echt, liefst met iemand die er verstand van heeft, en leg gebreken schriftelijk vast in een opleverlijst. Aanvaard onder voorbehoud als er nog punten open staan, en laat de termijn niet ongebruikt verstrijken, want stilzwijgende aanvaarding komt sneller dan gedacht. Voor de aannemer: een duidelijke kennisgeving en een ondertekend opleverdocument voorkomen discussie over de vraag wanneer is opgeleverd. Blijven er gebreken over, dan geeft artikel 7:759 BW de regels over herstel.