Boek 7 Artikel 336 (7:336 BW)

De hoofdverplichting van de verpachter is eenvoudig te formuleren: hij moet het gepachte aan de pachter ter beschikking stellen en het ter beschikking laten, voor zover dat voor het overeengekomen gebruik noodzakelijk is. Het gaat dus niet alleen om het overhandigen van de sleutel of het openen van het hek aan het begin, maar om een verplichting die de hele looptijd doorloopt.

Stellen én laten

In die twee woorden zit de kern. Stellen betekent: bij het begin van de pacht het land en de gebouwen daadwerkelijk beschikbaar maken. Laten betekent: er gedurende de pacht niets aan doen wat het gebruik in de weg staat. Een verpachter die na een paar jaar een deel van het perceel zelf in gebruik neemt, er materiaal opslaat of de toegang blokkeert, schiet dus net zo goed tekort als een verpachter die het land bij aanvang niet oplevert.

De maatstaf: het overeengekomen gebruik

Hoever de verplichting reikt, wordt bepaald door wat partijen zijn overeengekomen. Is het land verpacht voor akkerbouw, dan moet het als akkerland bruikbaar zijn en bereikbaar voor de machines die daarbij horen. Is een hoeve verpacht, dan hoort daar ook het gebruik van de gebouwen bij dat bij het bedrijf past. Wat voor dat gebruik niet nodig is, valt buiten de verplichting.

• Bij aanvang. Het gepachte moet werkelijk beschikbaar zijn op het afgesproken moment.
• Tijdens de looptijd. De verpachter onthoudt zich van handelingen die het gebruik belemmeren.

- Naar de aard van het gebruik. Toegang, bereikbaarheid en bruikbaarheid horen erbij.

Wat de pachter kan doen

Komt de verpachter deze verplichting niet na, dan kan de pachter nakoming verlangen: het gaat om een gewone verbintenis uit de overeenkomst. Daarnaast kent de pachttitel een eigen regeling voor gebreken, die aansluit bij de vraag of het gepachte het genot verschaft dat de pachter mocht verwachten. Ook de bepalingen over vermindering van de pachtprijs kunnen in beeld komen als de pachter het gebruik tijdelijk moet missen.

Een voorbeeld: een verpachter besluit halverwege de pachtperiode een deel van een perceel te gebruiken voor de opslag van bouwmateriaal voor zijn eigen woning. De pachter kan dat perceel daardoor niet volledig gebruiken. Dat is in strijd met de verplichting om het gepachte ter beschikking te laten, en de pachter kan verlangen dat het perceel weer vrijkomt.

In de praktijk

Leg bij het aangaan vast wat er precies is verpacht en waarvoor het mag worden gebruikt; dat bepaalt namelijk de reikwijdte van deze verplichting. Ontstaat er een probleem, meld het dan schriftelijk en concreet, met vermelding van welk deel van het gepachte niet bruikbaar is en sinds wanneer. Dat helpt zowel bij het herstel als bij een eventuele latere discussie over de pachtprijs.