Boek 7 Artikel 738 (7:738 BW)

Dit artikel geeft de zeevarende een tweede adres. Komt zijn werkgever een aantal in de wet genoemde verplichtingen niet na, dan kan hij zich onder voorwaarden wenden tot de scheepsbeheerder. Wie dat is, laat de wet niet aan het spraakgebruik over: artikel 7:695 BW omschrijft het begrip voor deze afdeling aan de hand van de bemanningswetgeving, en het gaat daarbij om de eigenaar of de rompbevrachter van het schip, dan wel om de partij aan wie de verantwoordelijkheid voor de exploitatie is overgedragen. Het gaat om verplichtingen uit de regeling voor werk op zee die het artikel met nummers opsomt: de artikelen 7:706 tot en met 7:709 BW over de betaling van het loon, 7:717, 7:719 en 7:720 BW, en de artikelen 7:734 tot en met 7:734l BW over de aanspraken bij ziekte.

De twee voorwaarden

De aansprakelijkheid van de scheepsbeheerder ontstaat niet meteen. Er moet aan twee eisen zijn voldaan.

• Een onherroepelijke veroordeling van de werkgever tot nakoming. Onherroepelijk betekent dat tegen de uitspraak geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat: de termijn voor hoger beroep of cassatie is verstreken of die weg is al bewandeld.

- Het uitblijven van nakoming. De werkgever moet daadwerkelijk in gebreke blijven; een veroordeling die keurig wordt uitgevoerd, brengt de scheepsbeheerder niet in beeld.

Wat dat betekent voor de volgorde

De zeevarende begint dus bij zijn eigen werkgever en moet die aanspreken en zo nodig in rechte betrekken. Pas als dat traject is afgerond en er nog steeds niets gebeurt, verschuift de vordering naar de scheepsbeheerder. De scheepsbeheerder is geen partij bij de arbeidsovereenkomst; wat verschuldigd is, wordt vastgesteld in de procedure tussen werkgever en zeevarende. Staat dat eenmaal onherroepelijk vast, dan kan de scheepsbeheerder voor die verplichting worden aangesproken.

Verhouding tot de regeling over achterlating

Belangrijk is het verschil met de regeling over achterlating in artikel 7:738a BW. Daar hoeft de zeevarende niet eerst een vonnis te halen: wordt hij achtergelaten, dan rust de zorg voor zijn terugkeer meteen op de scheepsbeheerder, en kan hij zich rechtstreeks tot de verzekeraar wenden. Dit artikel ziet op de bredere reeks verplichtingen die het opsomt, en stelt daarvoor wél de eis van een onherroepelijke veroordeling. Bij achterlating is een vonnis dus geen voorwaarde.

Een voorbeeld: een zeevarende krijgt vier maanden zijn gage niet en wint de procedure tegen zijn werkgever, een klein bemanningsbedrijf. Het vonnis wordt onherroepelijk, maar er komt geen cent binnen. Hij kan zich dan tot de scheepsbeheerder wenden voor nakoming van datzelfde vonnis.

In de praktijk

Voor de zeevarende: bewaar het vonnis en de bewijzen dat er ondanks aanmaning niet is betaald, want dat zijn precies de twee dingen die hij tegenover de scheepsbeheerder moet aantonen. Voor de scheepsbeheerder: hij kan worden aangesproken zonder zelf partij te zijn geweest in de procedure, maar alleen voor de verplichtingen die het artikel noemt en pas na een onherroepelijke veroordeling van de werkgever. Van dit artikel kan volgens artikel 7:696 lid 2 BW niet worden afgeweken. Werkgever en scheepsbeheerder kunnen overigens dezelfde partij zijn; artikel 7:738d BW geeft daarvoor een aparte regel.