Boek 7 Artikel 907 (7:907 BW)

Wanneer één gebeurtenis grote aantallen mensen schade berokkent, is het onwerkbaar als iedereen apart moet procederen. Dit artikel biedt daarvoor een oplossing. Een belangenorganisatie en de partij die de schade vergoedt kunnen samen een regeling treffen, en de rechter vervolgens vragen die verbindend te verklaren voor alle gedupeerden. Daarmee wordt één afspraak de basis voor de afwikkeling van een hele groep.

Wie de regeling sluit

Aan de ene kant staan één of meer stichtingen of verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid, die volgens hun statuten de belangen van de gedupeerden behartigen. Aan de andere kant staan de partijen die zich verbinden de schade te vergoeden. Het verzoek aan de rechter wordt gezamenlijk gedaan. Tot de gedupeerden behoren ook degenen die de vordering hebben verkregen, bijvoorbeeld door vererving of overdracht.

Wat er in de regeling moet staan

• De gebeurtenis of gebeurtenissen waarop de regeling ziet.
• De groepen gedupeerden, onderscheiden naar de aard en de ernst van hun schade, met een zo nauwkeurig mogelijke aanduiding van hun aantal.
• De vergoeding die wordt toegekend, en de voorwaarden waaraan iemand moet voldoen om ervoor in aanmerking te komen.

- De wijze waarop de vergoeding wordt vastgesteld en kan worden verkregen, met de naam en woonplaats van degene aan wie berichten van gedupeerden kunnen worden gestuurd.

Waarop de rechter toetst

De rechter wijst het verzoek af als de regeling niet aan die eisen voldoet, als de vergoedingen niet redelijk zijn gelet op onder meer de omvang van de schade en het gemak waarmee zij kan worden verkregen, als onvoldoende zeker is dat de toegekende rechten ook kunnen worden nagekomen, als er geen onafhankelijke geschilbeslechting is geregeld, als de belangen van de gedupeerden anderszins onvoldoende zijn gewaarborgd, als de organisaties niet voldoende representatief zijn, als de groep te klein is, of als de rechtspersoon die de vergoedingen uitkeert geen partij bij de regeling is. Voordat hij beslist, kan de rechter de regeling ook zelf aanvullen of wijzigen, mits de partijen die haar hebben gesloten daarmee instemmen; hij kan hun ook de gelegenheid geven dat zelf te doen. Die aanpassing vermeldt hij in zijn beschikking.

Verjaring en verval

Het indienen van het verzoek stuit de verjaring van de vorderingen tegen degenen die zich tot vergoeding hebben verbonden. Daarna begint een nieuwe termijn van twee jaren te lopen, vanaf de dag na het moment waarop definitief is beslist over de vergoeding, waarop de termijn om te laten weten niet gebonden te willen zijn is verstreken voor een gerechtigde die binnen die termijn zo'n bericht heeft gestuurd, waarop onherroepelijk vaststaat dat het verzoek niet wordt toegewezen, of waarop de overeenkomst wordt opgezegd. De regeling zelf mag bepalen dat een aanspraak vervalt als de gerechtigde die niet binnen ten minste één jaar na de dag volgend op zijn bekendheid met de opeisbaarheid geldend maakt.

Een voorbeeld: een groot aantal mensen lijdt schade door hetzelfde gebrekkige product. Een stichting van gedupeerden komt met de aansprakelijke onderneming een vergoedingsregeling overeen. Wordt die door de rechter verbindend verklaard, dan kunnen alle gedupeerden er een beroep op doen zonder zelf te procederen.

In de praktijk

Voor de gedupeerde: houd de berichtgeving over een verbindendverklaring in de gaten, want er lopen termijnen waarbinnen u moet reageren of uw aanspraak geldend moet maken. Zolang het verzoek in behandeling is, mag u bovendien de nakoming van uw eigen verplichtingen opschorten voor zover de regeling in beëindiging van dat geschilpunt voorziet. Wilt u niet meedoen, dan kent artikel 7:908 BW daarvoor een eigen weg.