Boek 7 Artikel 975 (7:975 BW)

Artikel 7:975 BW opent de paragraaf over levensverzekering met een korte omschrijving. Een levensverzekering is een sommenverzekering die is gesloten in verband met het leven of de dood van een mens. Er wordt dus een vooraf bepaald bedrag uitgekeerd wanneer iemand overlijdt of wanneer hij een bepaald moment beleeft. De wet voegt daaraan één uitzondering toe: een ongevallenverzekering geldt niet als levensverzekering.

Waarom die uitzondering

Een ongevallenverzekering keert ook uit bij overlijden, maar alleen als dat door een ongeval komt. Het karakter is anders: er wordt geen kapitaal opgebouwd, er is geen afkoopwaarde en geen premievrije waarde. De bijzondere regels van deze paragraaf, over afkoop, belening, premievrijmaking en de gevolgen van het niet betalen van vervolgpremie, passen daar eenvoudigweg niet bij. De ongevallenverzekering valt daarom buiten deze paragraaf. Welk ander deel van de regeling voor haar geldt, hangt af van de aard van de uitkering: staat het bedrag vooraf vast en doet het er niet toe of en hoeveel schade is geleden, dan is het een sommenverzekering; vergoedt de polis de werkelijke schade of de gemaakte kosten, dan gelden de bepalingen over schadeverzekering.

Wat er wel onder valt

• Overlijdensrisicoverzekering: keert uit als de verzekerde binnen de looptijd overlijdt, ongeacht de oorzaak, behoudens uitsluitingen.
• Kapitaalverzekering: keert uit op een einddatum als de verzekerde dan nog leeft, of bij eerder overlijden.
• Lijfrenteverzekering: keert periodiek uit zolang de verzekerde leeft.

- Uitvaartverzekering in geldvorm: bedoeld om de kosten van de lijkbezorging te dekken, met een eigen regeling in artikel 7:976 BW.

Waarom de kwalificatie ertoe doet

Of een polis een levensverzekering is, bepaalt welke regels gelden. De verzekeraar kan een levensverzekering niet zomaar opzeggen of laten vervallen, de verzekeringnemer heeft in beginsel het recht om af te kopen, premievrij te maken en te belenen, en bij achterstallige premie geldt een bijzondere waarschuwingsprocedure met een termijn van minstens een maand. Bij een ongevallenverzekering ontbreken al die rechten en gelden de gewone regels over premiebetaling en opzegging.

Een voorbeeld. Iemand heeft twee polissen: een overlijdensrisicoverzekering en een ongevallenverzekering die bij overlijden door een ongeval een vast bedrag betaalt. Overlijdt hij door ziekte, dan keert alleen de eerste uit. Raakt hij achter met de premie, dan heeft hij bij de eerste polis recht op de voorafgaande mededeling met een termijn van ten minste een maand; of er daarna nog waarde overblijft, hangt ervan af of die polis premievrije waarde of afkoopwaarde heeft, en bij een zuivere overlijdensrisicoverzekering is dat doorgaans niet het geval. Bij de tweede gelden de gewone regels over aanmaning en schorsing van de dekking.

In de praktijk

Kijk op de polis niet alleen naar de naam maar naar de dekking: wordt er uitgekeerd bij overlijden ongeacht de oorzaak, of alleen bij een ongeval. Vraag bij twijfel aan de verzekeraar of er afkoopwaarde en premievrije waarde is; het antwoord daarop laat meteen zien in welke categorie de polis valt.