Boek 7 Artikel 720 (7:720 BW)

Overlijdt iemand tijdens zijn dienst aan boord, dan spelen er praktische vragen die niemand op dat moment wil uitzoeken: wie betaalt de uitvaart, wie regelt het vervoer en wat gebeurt er met de spullen in de hut. Dit artikel geeft daar antwoord op, zowel voor het geval dat de zeevarende aan boord overlijdt als voor overlijden aan wal in verband met de dienst aan boord.

Wie de kosten draagt

• Uitvaart in het buitenland: vindt de lijkbezorging plaats buiten het land waar de zeevarende woonde of gewoonlijk verbleef, dan komen de daarvoor gemaakte kosten voor rekening van de werkgever.

- Uitvaart in eigen land: vindt zij plaats in het land van zijn woonplaats, dan draagt de werkgever de kosten van het vervoer van het stoffelijk overschot daarheen, met inbegrip van de kosten van een daarvoor noodzakelijke opgraving.

De zorg voor de achtergelaten zaken

De kapitein moet zorgen voor de spullen die aan boord zijn achtergelaten door een zeevarende die tijdens de reis ziek is geworden, vermist is of is overleden. Hij maakt daarvan ten overstaan van twee andere zeevarenden een behoorlijke beschrijving op, die door hem en door die twee wordt ondertekend. Vervolgens zorgt hij ervoor dat de zaken worden afgegeven aan de zeevarende zelf, of bij vermissing of overlijden aan zijn nagelaten betrekkingen.

Als er niemand te vinden is

Is de woonplaats van de zeevarende of van zijn nagelaten betrekkingen onbekend, of zijn die betrekkingen zelf onbekend, dan moet de werkgever de zaken drie jaar bewaren. Daarna mag hij ze verkopen, of, als ze zich niet voor verkoop lenen, ze om niet aan een derde overdragen of vernietigen. Wordt er verkocht, dan gaat de opbrengst naar de consignatiekas en treedt die opbrengst in de plaats van de zaken, zodat rechthebbenden zich later alsnog kunnen melden.

Een voorbeeld. Een bemanningslid overlijdt halverwege een reis. De kapitein maakt met twee collega's een lijst op van alles wat in zijn hut ligt en laat die door alle drie ondertekenen. Bij aankomst worden de spullen overgedragen aan de familie. Zijn de nabestaanden niet te achterhalen, dan bewaart de werkgever de spullen drie jaar voordat hij er iets mee mag doen.

Kan hiervan worden afgeweken

Nee. Volgens artikel 7:696 BW valt deze regel in de categorie waarvan afwijken helemaal is uitgesloten. Dat is logisch, want zij beschermt niet alleen de zeevarende zelf maar ook zijn nabestaanden, die geen partij zijn bij het contract en dus niet voor hun eigen belangen kunnen opkomen.

In de praktijk

Voor nabestaanden is het goed te weten dat de kosten van uitvaart of vervoer bij de werkgever liggen en dat er een ondertekende beschrijving van de bezittingen hoort te bestaan; die lijst kunnen zij opvragen. Voor de kapitein en de werkgever betekent het dat zorgvuldigheid hier voorop staat: een beschrijving die pas achteraf en zonder getuigen wordt opgemaakt, voldoet niet aan wat dit artikel vraagt en leidt bijna altijd tot discussie.