Boek 7 Artikel 5 (7:5 BW)

Dit artikel bepaalt wanneer een koop een consumentenkoop is, en dat is de belangrijkste schakelaar in de hele koopregeling. Van het antwoord hangt af of de koper de zware bescherming van deze titel krijgt of niet. Daarnaast geeft het artikel de omschrijvingen van een reeks begrippen die bij moderne producten nodig zijn, van digitale inhoud tot duurzaamheid.

Voor wie geldt dit

Er is sprake van consumentenkoop als aan drie voorwaarden tegelijk is voldaan. Het moet gaan om een roerende zaak. De verkoper moet handelen in het kader van zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit. En de koper moet een natuurlijke persoon zijn die koopt voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit. Valt één element weg, dan is het gewone koop: een ondernemer die een bestelbus koopt is geen consument, een woning is geen roerende zaak, en een particulier die van een andere particulier koopt heeft geen professionele wederpartij.

Verkoopt een tussenpersoon namens een particulier, dan wordt de koop toch als consumentenkoop aangemerkt wanneer die tussenpersoon beroeps- of bedrijfsmatig handelt. Dat is alleen anders als de koper bij het sluiten van de overeenkomst wist dat de eigenlijke verkoper een particulier was. Wie via een handelaar koopt, mag er dus in beginsel op vertrouwen dat hij consumentenbescherming heeft.

De digitale begrippen

Bij apparaten die zonder software niet werken, heeft de wet extra taal nodig. Het artikel omschrijft daarom onder meer wat een zaak met digitale elementen is: een zaak waarin digitale inhoud of een digitale dienst zit of die daarmee verbonden is, en die zonder dat onderdeel haar functies niet kan vervullen.

• Digitale inhoud is data die in digitale vorm wordt gemaakt en geleverd, zoals de trainingsschema's die op een sporthorloge zijn voorgeladen.
• Een digitale dienst stelt de koper in staat gegevens te maken, te verwerken, op te slaan of te delen, zoals de app waarmee de eigenaar van een robotstofzuiger op afstand een schoonmaakschema instelt.
• Compatibiliteit, functionaliteit en interoperabiliteit gaan over de vraag met welke hardware en software een product moet kunnen samenwerken en wat het moet kunnen doen.
• Duurzaamheid is de geschiktheid van een zaak om bij normaal gebruik te blijven presteren zoals verwacht mag worden.

- Producent is niet alleen de fabrikant, maar ook de importeur in de Unie en ieder die zich met zijn merk of naam als producent presenteert.

Uitbreidingen en uitzonderingen

Een paar bijzondere gevallen worden uitdrukkelijk geregeld. Water dat via leidingen bij de verbruiker komt valt buiten deze omschrijving. Levering van elektriciteit, warmte, koude, gas en stadsverwarming aan een particulier valt er juist grotendeels wel onder, met uitzondering van een paar specifiek genoemde artikelen. Gaat het om een zaak die nog gemaakt moet worden en voldoet de afspraak tegelijk aan de omschrijving van aanneming van werk, dan geldt de koopregeling naast die van aanneming, en bij tegenstrijdigheid gaat de koopregeling voor. Combinatieovereenkomsten van zaken en diensten worden voor enkele artikelen volledig als consumentenkoop behandeld.

In de praktijk

Kijk bij een geschil altijd eerst of u binnen deze omschrijving valt, want dat bepaalt de rest. Bent u consument, dan kan de verkoper uw rechten niet wegcontracteren; artikel 7:6 BW verklaart de regeling namelijk dwingend. Koopt u zakelijk, dan geldt veel van die bescherming niet en telt vooral wat u zelf in het contract hebt bedongen. Een aparte situatie is de aankoop voor gemengd gebruik, bijvoorbeeld een laptop die u zowel privé als voor uw eenmanszaak gebruikt. De omschrijving in lid 1 geeft voor dat geval geen pasklaar antwoord; hoe zo'n aankoop wordt beoordeeld, hangt af van de omstandigheden van het geval, zoals de verhouding tussen het privégebruik en het zakelijke gebruik.