Boek 7 Artikel 437 (7:437 BW)

Opzegging van een agentuurovereenkomst en de opzegtermijnen

Indien de agentuurovereenkomst is aangegaan voor een onbepaalde tijd of voor een bepaalde tijd met recht van tussentijdse opzegging, is ieder der partijen bevoegd haar te doen eindigen met inachtneming van de overeengekomen opzeggingstermijn. Bij gebreke van een overeenkomst dienaangaande zal de opzeggingstermijn vier maanden bedragen, vermeerderd met een maand na drie jaren looptijd van de overeenkomst en met twee maanden na zes jaren.
De termijn van opzegging kan niet korter zijn dan een maand in het eerste jaar van de overeenkomst, twee maanden in het tweede jaar en drie maanden in de volgende jaren. Indien partijen langere termijnen overeenkomen, mogen deze voor de principaal niet korter zijn dan voor de handelsagent.
Opzegging behoort plaats te vinden tegen het einde van een kalendermaand.

Toelichting

Een agentuurovereenkomst voor onbepaalde tijd loopt door totdat iemand haar opzegt. Artikel 7:437 BW regelt wie dat mag, welke termijn daarbij hoort en op welk moment de opzegging moet ingaan. Ook een contract voor bepaalde tijd valt eronder als partijen tussentijdse opzegging hebben afgesproken. De kern is dat allebei de partijen kunnen opzeggen, maar dat de agent daarbij tegen een te kort ontslag wordt beschermd.

De termijn als er niets is afgesproken

Hebben partijen geen opzegtermijn vastgelegd, dan geldt de wettelijke regeling. De termijn is dan vier maanden. Duurt de samenwerking al langer dan drie jaar, dan komt daar een maand bij; na zes jaar komen er twee maanden bij in plaats van één. Hoe langer de relatie, hoe meer tijd de ander dus krijgt om zich op het einde in te stellen.

De ondergrens bij een eigen afspraak

Partijen mogen wel een eigen termijn afspreken, maar niet iedere termijn is toegestaan. De wet zet een bodem die met de looptijd meegroeit:

in het eerste jaar ten minste een maand;
in het tweede jaar ten minste twee maanden;
in de jaren daarna ten minste drie maanden.

Kiezen partijen voor langere termijnen dan de wet vraagt, dan geldt daarbij nog een spelregel: de termijn die de principaal in acht moet nemen mag niet korter zijn dan die van de agent. Een contract waarin de principaal er in één maand vanaf kan terwijl de agent zes maanden vastzit, houdt op dat punt geen stand.

Kan hiervan worden afgeweken

Deze ondergrenzen zijn niet vrijblijvend. Artikel 7:445 BW wijst het tweede lid van dit artikel aan als een bepaling waarvan partijen niet mogen afwijken. Een kortere termijn in het contract wordt dus opzijgezet; wie zich er toch aan houdt, zegt onregelmatig op en loopt tegen de gevolgen van artikel 7:439 BW en artikel 7:441 BW aan.

Opzeggen tegen het einde van de maand

De opzegging hoort te gebeuren tegen het einde van een kalendermaand. Wordt er midden in een maand opgezegd, dan schuift het einde in de praktijk op naar de laatste dag van de maand waarin de termijn afloopt. Dat maakt de afrekening van provisie eenvoudiger, want die loopt volgens artikel 7:433 BW ook per maand.

Een voorbeeld. Een agent werkt vier jaar voor een fabrikant en er staat geen opzegtermijn in het contract. De principaal wil stoppen. De wettelijke termijn is dan vier maanden plus een maand vanwege de looptijd van meer dan drie jaar, dus vijf maanden, te rekenen tegen het einde van een kalendermaand. Zegt hij half januari op, dan eindigt de samenwerking eind juni.

In de praktijk

Voor de agent is de opzegtermijn zijn overbruggingsperiode: in die maanden loopt de provisie door en kan hij een andere principaal zoeken. Het loont dus na te rekenen of de aangezegde datum wel klopt. Voor de principaal is de les dat opzeggen mag, maar niet te snel: een te korte termijn levert geen eerder einde op, maar een schadeplicht. Los van de opzegging kan de agent bij het einde ook nog aanspraak hebben op de vergoeding van artikel 7:442 BW.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst