Boek 7 Artikel 50 (7:50 BW)

Ruil krijgt geen eigen uitgebreide regeling; de wet leunt op het kooprecht. Dit artikel bepaalt dat de bepalingen over koop van overeenkomstige toepassing zijn, met één sleutel voor de vertaling: elke partij geldt als verkoper voor wat zij moet leveren en als koper voor wat zij ontvangt.

Hoe de vertaalsleutel werkt

In een ruil zijn er twee prestaties en dus twee rollen per partij. Wie een boot ruilt tegen een caravan, is verkoper van de boot en koper van de caravan. Bij een geschil over de boot geldt hij dus als verkoper, met alle verplichtingen die daarbij horen; bij een geschil over de caravan is hij koper en heeft hij de rechten van een koper. Die dubbele rol maakt de regeling volledig zonder dat de wetgever alles hoefde over te schrijven.

Wat er in de praktijk doorwerkt

Zo werken onder meer de volgende regels door.

• De leveringsplicht: ieder moet leveren wat is afgesproken, met de toebehoren die erbij horen.
• De conformiteitseis: wat wordt geleverd moet zijn wat de ander op grond van de afspraak mocht verwachten.
• De rechten bij een gebrek: herstel, vervanging, ontbinding of schadevergoeding, toegepast op de eigen prestatie.

- De klachtplicht: wie ontdekt dat het ontvangene niet deugt, moet dat binnen bekwame tijd melden.

Waar de vertaling wringt

Niet alles laat zich netjes omzetten. Bepalingen die uitgaan van een prijs in geld passen slecht: de regeling over de redelijke prijs bij een onbepaalde koopsom, de verjaring van de vordering tot betaling en de berekening van schade aan de hand van een dagprijs vragen aanpassing of blijven buiten toepassing. Dat is de betekenis van het woord overeenkomstig: de regels gelden voor zover zij passen.

Een voorbeeld

Twee buren ruilen een strook tuin. Achteraf blijkt op de strook die de een ontving een leiding te liggen waarvan hij niets wist en die het gebruik beperkt. Voor die strook is de ander verkoper, dus hij moest leveren zonder bijzondere lasten die niet uitdrukkelijk waren aanvaard. De ontvanger kan daarop een beroep doen zoals een koper dat zou kunnen, met de bijbehorende termijn om te klagen.

In de praktijk

Denk bij een ruil telkens in twee richtingen: wat lever ik, en wat ontvang ik? Zet beide prestaties naast elkaar op papier met een omschrijving, een leverdatum en eventuele garanties. Ontstaat er een geschil, bepaal dan eerst over welke prestatie het gaat; dat bepaalt in welke rol u staat en welke regels u kunt inroepen.