Boek 7 Artikel 714 (7:714 BW)

Is het loon van een zeevarende vastgesteld per reis, dan draagt hij het risico dat die reis uitloopt: hij vaart langer, maar krijgt hetzelfde bedrag. Dit artikel verlegt dat risico. Wordt de reis om bepaalde redenen verlengd in het belang van het schip, de opvarenden en de zaken aan boord, dan heeft hij recht op een evenredige verhoging van zijn loon.

Voor wie geldt dit

De regel geldt alleen voor zover het in geld uitgedrukte deel van het loon per reis is vastgesteld. Wie per week of per maand wordt betaald, heeft dit artikel niet nodig: bij hem loopt het loon automatisch door zolang de reis duurt. Juist bij een vast bedrag per reis ontbreekt die vanzelfsprekendheid, en daarom bestaat deze bepaling.

De oorzaken die het artikel noemt

• Toedoen van de scheepsbeheerder: de reis wordt verlengd door een beslissing of handelen aan de kant van degene die het schip beheert.
• Molest: oorlogshandelingen, kaping en soortgelijke gebeurtenissen.
• Verblijf in een noodhaven: het schip moet een haven aandoen die niet op de route stond.
• Een andere soortgelijke reden: de opsomming is niet uitputtend, maar het moet gaan om iets van vergelijkbare aard.

Het gaat telkens om een verlenging in het belang van het schip, de opvarenden en de zaken aan boord. Een reis die uitloopt door iets wat de zeevarende zelf veroorzaakt, valt daar niet onder.

Wat evenredig betekent

De verhoging staat in verhouding tot de extra duur: duurt de reis een derde langer, dan ligt een verhoging in die orde voor de hand. De wet noemt geen formule en geen bedrag; de maatstaf is de verhouding tussen het overeengekomen loon en de werkelijke duur van de reis.

Een voorbeeld. Een zeevarende is aangemonsterd voor een reis van naar verwachting zes weken tegen een vast bedrag. Door averij moet het schip drie weken in een noodhaven liggen, en de reis duurt daardoor negen weken. Hij heeft recht op een evenredige verhoging van zijn loon over die extra tijd, ook al is er geen minuut extra gewerkt.

Kan hiervan worden afgeweken

Artikel 7:696 BW sluit uit dat hiervan wordt afgeweken als de zeevarende daar slechter van wordt. Een contractsbepaling dat het reisloon een vast bedrag is ongeacht de duur van de reis, houdt dus geen stand voor de gevallen die dit artikel noemt. Een gunstiger afspraak, bijvoorbeeld een dagvergoeding vanaf de eerste dag vertraging, mag wel.

In de praktijk

Voor de zeevarende is het van belang de begin- en einddatum van de reis en de reden van de vertraging vast te leggen; die twee gegevens bepalen de aanspraak. Voor de werkgever betekent het dat een loon per reis geen zekerheid geeft over de loonkosten: vertraging door averij, molest of een noodhaven komt voor zijn rekening en niet voor die van de bemanning.