Boek 7 Artikel 57 (7:57 BW)

Begrippen bij een consumentenkredietovereenkomst

In deze titel wordt verstaan onder: a. consument: een natuurlijk persoon die handelt voor doeleinden die buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteiten vallen; b. kredietgever: een natuurlijk persoon of rechtspersoon die in het kader van de uitoefening van zijn bedrijfs- of beroepsactiviteiten krediet verleent of toezegt; c. kredietovereenkomst: een overeenkomst waarbij een kredietgever aan een consument krediet verleent of toezegt in de vorm van uitstel van betaling, een lening of een andere, soortgelijke betalingsfaciliteit, met uitzondering van overeenkomsten voor doorlopende dienstverlening en doorlopende levering van dezelfde goederen, waarbij de consument, zolang de diensten respectievelijk goederen worden geleverd, de kosten daarvan in termijnen betaalt; d. geoorloofde debetstand op een rekening: een uitdrukkelijke kredietovereenkomst waarbij een kredietgever een consument de mogelijkheid biedt bedragen op te nemen die het beschikbare tegoed op de rekening van de consument te boven gaan; e. overschrijding: een stilzwijgend aanvaarde debetstand waarbij een kredietgever een consument de mogelijkheid biedt bedragen op te nemen die het beschikbare tegoed of de overeengekomen geoorloofde debetstand op de rekening van de consument te boven gaan; f. kredietbemiddelaar: een natuurlijk persoon of rechtspersoon die niet optreedt als kredietgever en die in het kader van zijn bedrijfs- of beroepsactiviteiten tegen een vergoeding in de vorm van geld of een andere overeengekomen financiële beloning: 1°. aan consumenten kredietovereenkomsten voorstelt of aanbiedt; 2°. consumenten bijstaat bij de voorbereiding van het sluiten van kredietovereenkomsten anders dan bedoeld onder 1°, of 3°. namens de kredietgever met consumenten kredietovereenkomsten sluit; g. totale kosten van het krediet voor de consument: alle kosten, met inbegrip van rente, commissielonen, belastingen en vergoedingen van welke aard ook, die de consument in verband met de kredietovereenkomst moet betalen en die de kredietgever bekend zijn, met uitzondering van notariskosten; h. totale door de consument te betalen bedrag: de som van het totale kredietbedrag en de totale kosten van het krediet voor de consument; i. jaarlijks kostenpercentage: de totale kosten van het krediet voor de consument, uitgedrukt in een percentage op jaarbasis van het totale kredietbedrag, indien toepasselijk te vermeerderen met de in lid 3 bedoelde kosten; j. debetrentevoet: de rentevoet, uitgedrukt op jaarbasis en toegepast in een vast of variabel percentage; k. vaste debetrentevoet: een door de kredietgever en de consument voor de volledige duur van de kredietovereenkomst overeengekomen enkele debetrentevoet dan wel verschillende door de kredietgever en de consument voor deeltermijnen overeengekomen debetrentevoeten waarvoor uitsluitend een vast specifiek percentage wordt gebruikt; l. totaal kredietbedrag: het plafond of de som van alle bedragen die op grond van een kredietovereenkomst beschikbaar worden gesteld; m. duurzame drager: ieder hulpmiddel dat de consument in staat stelt persoonlijk aan hem gerichte informatie op te slaan op een wijze die deze informatie toegankelijk maakt voor toekomstig gebruik gedurende een periode die is afgestemd op het doel waarvoor de informatie kan dienen, en die een ongewijzigde reproductie van de opgeslagen informatie mogelijk maakt; n. gelieerde kredietovereenkomst: een kredietovereenkomst waarbij geldt dat: 1°. het betreffende krediet uitsluitend dient ter financiering van een overeenkomst voor de levering van een bepaald goed of de verrichting van een bepaalde dienst, en 2°. die twee overeenkomsten objectief gezien een commerciële eenheid vormen; o. overeenkomst betreffende effectenkrediet: een overeenkomst waarbij: 1°. tegen onderpand van een effectenportefeuille een doorlopend krediet wordt verleend of toegezegd, inhoudende dat de consument op verschillende tijdstippen geldsommen bij de kredietgever kan opnemen, voor zover het uitstaande saldo een bepaalde kredietlimiet niet overschrijdt; 2°. de consument met het krediet transacties kan verrichten in financiële instrumenten, en 3°. de kredietgever betrokken is bij die transacties; p. effectenportefeuille: een pakket financiële instrumenten dat in het bezit is van de consument; q. financieel instrument: een financieel instrument als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht; r. dekkingspercentage: een door de kredietgever vastgesteld percentage van de waarde van de in onderpand gegeven effectenportefeuille of van de daartoe behorende afzonderlijke financiële instrumenten aan de hand waarvan de kredietgever de kredietlimiet bepaalt; s. spreidingseis: een door de kredietgever gestelde eis ten aanzien van de samenstelling van de effectenportefeuille; t. Richtlijn: Richtlijn nr. 2008/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 23 april 2008 inzake kredietovereenkomsten voor consumenten en tot intrekking van Richtlijn 87/102/EEG (Pb EU L 133).
De totale kosten van het krediet voor de consument, bedoeld in lid 1, onderdeel g, omvatten ook de kosten in verband met nevendiensten met betrekking tot de kredietovereenkomst, met name verzekeringspremies, indien het sluiten van een dienstencontract verplicht is om het krediet, in voorkomend geval op de geadverteerde voorwaarden, te verkrijgen.
Voor de toepassing van lid 1, onderdeel i, worden de kosten voor het beheer van een rekening waarop zowel betalingen als kredietopnemingen worden geboekt, de kosten voor het gebruik van een betaalmiddel waarmee zowel betalingen als kredietopnemingen kunnen worden verricht, en de overige kosten voor betalingsverrichtingen in de totale kosten van het krediet voor de consument meegerekend, tenzij de opening van de rekening facultatief is en de kosten voor de rekening duidelijk en afzonderlijk in de kredietovereenkomst of een andere met de consument gesloten overeenkomst zijn vastgesteld.
Indien niet alle debetrentevoeten in de kredietovereenkomst worden gespecificeerd, is alleen sprake van een vaste debetrentevoet als bedoeld in lid 1, onderdeel k, voor die deeltermijnen waarvoor bij de sluiting van de kredietovereenkomst de debetrentevoeten zijn overeengekomen en die uitsluitend aan de hand van een vast specifiek percentage zijn vastgesteld.
Een commerciële eenheid als bedoeld in lid 1, onderdeel n wordt geacht te bestaan: a. indien de bij de overeenkomst voor de levering van een bepaald goed of de verrichting van een bepaalde dienst betrokken leverancier dan wel dienstenaanbieder zelf het krediet van de consument financiert, dan wel b. in het geval van financiering door een derde, indien: 1°. de kredietgever bij het voorbereiden of sluiten van de kredietovereenkomst gebruik maakt van de diensten van de bij de overeenkomst voor de levering van een bepaald goed of de verrichting van een bepaalde dienst betrokken leverancier dan wel dienstenaanbieder, of 2°. het goed dan wel de dienst waarop de overeenkomst voor de levering van een bepaald goed of de verrichting van een bepaalde dienst ziet uitdrukkelijk wordt vermeld in de kredietovereenkomst.

Toelichting

De titel over consumentenkrediet werkt met een reeks vaste begrippen, en dit artikel legt uit wat ze betekenen. Dat is geen formaliteit: of iemand consument is, of een aanbieder kredietgever of kredietbemiddelaar is, en welke kosten in het jaarlijks kostenpercentage moeten worden meegeteld, bepaalt rechtstreeks welke bescherming de lener heeft en wat hem vooraf moet worden verteld.

De partijen

Consument is de natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteiten. Kredietgever is degene die beroeps- of bedrijfsmatig krediet verleent of toezegt; dat kan ook een natuurlijk persoon zijn. Kredietbemiddelaar is wie geen kredietgever is en in het kader van zijn eigen bedrijf of beroep tegen een vergoeding kredietovereenkomsten voorstelt of aanbiedt, consumenten helpt bij de voorbereiding daarvan, of namens de kredietgever contracten sluit. Bepalend is dus de combinatie van drie dingen: de persoon verleent zelf geen krediet, hij treedt op in het kader van zijn bedrijf of beroep, en hij krijgt voor zijn rol een beloning. Die beloning hoeft niet in geld te bestaan; ook een andere overeengekomen financiële beloning telt mee. Wie zonder enige tegenprestatie een kennis helpt een aanvraagformulier in te vullen, is geen kredietbemiddelaar.

Wat als krediet telt

Kredietovereenkomst. Elke afspraak waarbij een kredietgever een consument krediet verleent of toezegt: uitstel van betaling, een lening of een soortgelijke betalingsfaciliteit.
Geoorloofde debetstand. Een uitdrukkelijke afspraak waarmee de consument meer van zijn rekening mag opnemen dan er aan tegoed staat, kortom een afgesproken rood staan.
Overschrijding. Rood staan dat stilzwijgend wordt geaccepteerd, dus zonder afspraak of boven de afgesproken limiet.
Gelieerde kredietovereenkomst. Een krediet dat uitsluitend dient om één bepaald goed of één bepaalde dienst te financieren, terwijl beide overeenkomsten een commerciële eenheid vormen.
Effectenkrediet. Doorlopend krediet tegen onderpand van een effectenportefeuille, waarmee de consument transacties in financiële instrumenten doet en waarbij de kredietgever betrokken is.

Niet alles wat op termijnbetaling lijkt, is krediet in de zin van deze titel. Betaalt de consument bij doorlopende dienstverlening of bij doorlopende levering van dezelfde goederen de kosten in termijnen zolang er wordt geleverd, dan is dat geen kredietovereenkomst. De totale kosten van het krediet omvatten daarentegen alles wat de consument in verband met het krediet moet betalen en wat de kredietgever bekend is: rente, commissielonen, belastingen en vergoedingen van welke aard ook. Alleen notariskosten blijven erbuiten.

Wat het krediet kost

Ook premies voor een verzekering tellen mee in die kosten, als het sluiten daarvan verplicht is om het krediet te krijgen of om het te krijgen tegen de geadverteerde voorwaarden. Het totale door de consument te betalen bedrag is vervolgens de som van het kredietbedrag en al die kosten samen. Het jaarlijks kostenpercentage drukt die totale kosten uit als percentage per jaar van het totale kredietbedrag. Kosten voor het beheer van een rekening waarop zowel betalingen als opnames lopen en kosten voor een betaalmiddel dat voor beide dient, tellen mee, tenzij het openen van de rekening vrijwillig is en de kosten daarvan duidelijk apart zijn vastgelegd. Zo kan een aanbieder een laag rentetarief niet compenseren met kosten die buiten het percentage blijven.

De rente

De debetrentevoet is de rentevoet op jaarbasis, vast of variabel. Vast is zij alleen als partijen voor de hele looptijd één percentage afspreken, of voor deeltermijnen percentages die uitsluitend als vast getal zijn vastgelegd. Zijn niet alle deeltermijnen ingevuld, dan geldt de rente alleen als vast voor de termijnen die wél bij het sluiten zijn overeengekomen. Dat voorkomt dat een krediet als vaste rente wordt aangeprezen terwijl de rente na verloop van tijd vrij beweegt.

In de praktijk

Wie een aanbod vergelijkt, kijkt naar het jaarlijks kostenpercentage en naar het totale te betalen bedrag; die twee begrippen zijn juist zo gedefinieerd dat aanbieders vergelijkbaar moeten opgeven. Bij een aankoop op krediet is daarnaast van belang of sprake is van een gelieerde kredietovereenkomst, omdat dat gevolgen heeft voor de verhouding tussen het krediet en de koop: een commerciële eenheid wordt onder meer aangenomen als de leverancier zelf financiert, als de kredietgever bij het sluiten gebruikmaakt van diens diensten, of als het goed of de dienst uitdrukkelijk in het kredietcontract staat.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst