Boek 7 Artikel 313 (7:313 BW)

Hoeve en los land in het pachtrecht

Een hoeve is een complex bestaande uit een of meer gebouwen of gedeelten daarvan en het daarbij behorende land, dienende tot de uitoefening van de landbouw.
Hetgeen in deze titel is bepaald met betrekking tot los land, geldt mede met betrekking tot een of meer gebouwen of gedeelten daarvan, welke dienen tot de uitoefening van de landbouw.
Indien echter tussen dezelfde partijen bij één overeenkomst los land en bij een andere overeenkomst een of meer gebouwen of gedeelten daarvan zijn verpacht, worden de bepalingen omtrent verpachting van hoeven op beide overeenkomsten van toepassing met ingang van het tijdstip waarop de laatste van beide overeenkomsten is gesloten.
Onder hoeve en los land worden begrepen de daarbij behorende, niet tot de uitoefening van de landbouw dienende gronden met inbegrip van de zich daarop bevindende houtopstanden.

Toelichting

Het pachtrecht kent twee hoofdvormen van gepacht object: de hoeve en het losse land. Dit artikel legt uit wat daaronder valt. Een hoeve is een complex van een of meer gebouwen, of delen daarvan, met het bijbehorende land, dat dient voor de uitoefening van de landbouw. Aan de hoeve verbindt de wet op verschillende plaatsen zwaardere bescherming dan aan los land.

Gebouwen tellen als los land

Worden alleen gebouwen of delen daarvan gepacht die dienen voor de landbouw, bijvoorbeeld een schuur of een stal zonder land, dan gelden daarvoor de regels die de wet voor los land geeft.

Twee contracten kunnen samen een hoeve worden

Hebben dezelfde partijen bij de ene overeenkomst los land verpacht en bij een andere overeenkomst een of meer gebouwen, dan gelden vanaf het moment waarop de laatste van beide overeenkomsten is gesloten de bepalingen over verpachting van hoeven op allebei.

Zelfde partijen. Het moet gaan om dezelfde verpachter en dezelfde pachter.
Land én gebouwen. De ene overeenkomst betreft los land, de andere een of meer gebouwen of delen daarvan.

- Vanaf de laatste overeenkomst. Het zwaardere regime gaat lopen op het moment waarop de tweede overeenkomst is gesloten, niet met terugwerkende kracht.

Wat er nog meer onder valt

Tot de hoeve en tot het losse land worden ook de bijbehorende gronden gerekend die niet voor de landbouw worden gebruikt, met de houtopstanden die daarop staan. Een rij knotwilgen langs een kavelsloot of een grasberm langs de toegangsweg naar het land valt dus mee onder het gepachte.

Een voorbeeld: een eigenaar verpacht eerst twintig hectare weiland aan een melkveehouder. Twee jaar later verpacht hij dezelfde boer ook de ligboxenstal en een werktuigenberging. Vanaf het sluiten van die tweede overeenkomst gelden voor beide contracten de regels voor hoeven, met de bescherming die daarbij hoort.

In de praktijk

Voor de verpachter betekent dit dat een tweede overeenkomst met dezelfde pachter het regime van de eerste kan veranderen. Bij een nieuwe afspraak met dezelfde partij is het dus van belang na te gaan wat er samen ontstaat, en niet alleen naar het losse stuk te kijken dat op dat moment op tafel ligt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Hoevepacht alleen als ook voor het gebouw wordt betaald

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 2018-01-02 · ECLI:NL:GHARL:2018:48

De pachter stelde dat hij naast tuinbouwgrond ook een schuur in gebruik had gekregen, zodat sprake zou zijn van hoevepacht met de bijbehorende bescherming. Het hof oordeelt dat het aankomt op uitleg van wat partijen zijn overeengekomen en dat voor de kwalificatie hoevepacht vereist is dat in de pachtvergoeding ook een vergoeding voor het gebruik van het gebouw is begrepen. Omdat de pachter dat niet voldoende had gesteld, ging het alleen om los land.
Wanneer vormen land en gebouwen samen een hoeve?

Hoge Raad · 2018-06-08 · ECLI:NL:HR:2018:874

Land en bedrijfsgebouwen waren bij afzonderlijke overeenkomsten aan twee verschillende rechtspersonen in gebruik gegeven, met de bedoeling de bescherming van de hoevepacht te vermijden. De Hoge Raad oordeelt dat voor toepassing van de bepaling over los land en gebouwen de eis geldt dat het land en het gebouw samen een complex vormen; het hof was daar terecht van uitgegaan. Een beroep van de verpachter op de beperkende werking van redelijkheid en billijkheid stuit af op het dwingende karakter van de bepaling en het belang dat zij beschermt, zodat terughoudendheid is geboden.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst