Artikel 7:96 BW: Samenhangende overeenkomsten ontbinden of vernietigen

Soms bestaat een goederenkrediet uit meerdere contracten die samen één geheel vormen: een koop bij de winkel en een financiering bij een andere partij. Dit artikel zorgt dat die contracten juridisch hetzelfde lot delen. Kan de kredietnemer de ene overeenkomst op enige grond ontbinden of vernietigen, dan kan hij dat op diezelfde grond met de andere doen, op dezelfde wijze en binnen dezelfde termijnen, tenzij de wet of de aard van de rechtsverhouding zich daartegen verzet.

Wanneer contracten een eenheid vormen

Het gaat om overeenkomsten die samen een commerciële eenheid vormen in de zin van artikel 7:57 BW. Daarvan is onder meer sprake als de leverancier zelf de financiering verzorgt, als de financier bij het sluiten gebruikmaakt van de diensten van de leverancier, of als het product uitdrukkelijk in het financieringscontract wordt genoemd. In al die gevallen is het voor de kredietnemer één transactie, ook al staan er twee handtekeningen onder twee stukken.

Wat doorwerken betekent

De grond die de ene overeenkomst aantastbaar maakt, kan ook tegen de andere worden gebruikt. Wordt de koop ontbonden omdat het geleverde niet deugt, dan kan de kredietnemer op diezelfde grond de financiering ontbinden. Is de koop vernietigbaar wegens bedrog of dwaling, dan geldt dat ook voor het kredietcontract. Hij hoeft dus geen zelfstandig verwijt aan de financier te maken.

Dezelfde wijze en dezelfde termijnen

De wet koppelt niet alleen de grond maar ook de weg. Moet de eerste overeenkomst buitengerechtelijk worden ontbonden met een verklaring, dan geldt dat ook voor de tweede; is daarvoor een rechterlijke uitspraak nodig, dan ook hier. En de termijn die voor de eerste geldt, geldt voor de tweede. Dat voorkomt dat de kredietnemer wel van de koop af is maar met de lening blijft zitten omdat daarvoor inmiddels een andere termijn is verlopen.

De uitzondering

Anders is het als uit de wet of uit de aard van de rechtsverhouding iets anders voortvloeit. Er zijn situaties waarin doorwerking niet past, bijvoorbeeld omdat de wet voor het ene contract een eigen regeling met een eigen afwikkeling kent. De uitzondering is bedoeld voor die gevallen en niet om de hoofdregel uit te hollen.

Iemand koopt een keuken bij een winkel en financiert die bij een kredietgever die in het contract met naam naar de keuken verwijst. De keuken wordt nooit geleverd. De koper ontbindt de koop, en kan op dezelfde grond de financiering ontbinden. Zonder deze bepaling zou hij een lening moeten blijven afbetalen voor een keuken die er nooit is gekomen.

In de praktijk

Voor de kredietnemer is het van belang beide wederpartijen te benaderen en dat schriftelijk vast te leggen, zodat duidelijk is dat hij zich ook tegenover de financier op de grond beroept. Naast dit artikel kan hij bij een consumentenkrediet ook artikel 7:67 BW inroepen: levert de leverancier niet of ondeugdelijk, dan kan hij zijn rechten tegen de kredietgever geldend maken, maar pas nadat hij de leverancier daarop heeft aangesproken en langs die weg niet heeft gekregen waarop hij volgens de leveringsovereenkomst recht had.