Boek 7 Artikel 349 (7:349 BW)

Wat de pachter tijdens de pacht heeft aangebracht, mag hij tot aan de ontruiming weer weghalen. Dit artikel geeft hem dat recht, met één voorwaarde: hij moet het gepachte daarbij achterlaten in een staat die aan het slot van de pachtperiode redelijkerwijs mag doorgaan voor de staat waarin hij het aantrof.

Een recht, geen plicht

Het gaat om een bevoegdheid van de pachter. Hij mág wegnemen; hij hoeft het niet. Voor geoorloofde veranderingen en toevoegingen geldt uitdrukkelijk dat hij niet verplicht is die ongedaan te maken. Wat met toestemming of met machtiging is aangebracht, mag dus blijven staan. Voor veranderingen en toevoegingen die niet geoorloofd zijn, geeft het tweede lid die vrijstelling niet.

Wanneer de rechter toch ongedaanmaking oplegt

Het tweede lid bevat een voorbehoud. De vrijstelling laat de bevoegdheid van de rechter onverlet om de pachter, op de voet van artikel 7:348 lid 4 BW, te verplichten vóór de ontruiming te zorgen dat een geoorloofde verandering of toevoeging weer ongedaan wordt gemaakt. Is zo'n verplichting opgelegd, dan moet de pachter haar nakomen, ook al was de ingreep zelf geoorloofd.

Redelijkerwijs in overeenstemming met de oorspronkelijke toestand

Het artikel bepaalt dat het gepachte bij het wegnemen in de toestand moet worden gebracht die bij het einde van de pacht redelijkerwijs in overeenstemming met de oorspronkelijke kan worden geacht.

• Tot de ontruiming. Het wegnemen moet gebeuren voordat het gepachte wordt opgeleverd.
• De toestand bij het wegnemen. Redelijkerwijs in overeenstemming met de oorspronkelijke.
• Wat geoorloofd is aangebracht. Dat mag blijven staan, tenzij de rechter anders heeft bepaald.

Een voorbeeld: een pachter heeft een verplaatsbare loods en een aantal voersilo's geplaatst. Bij het einde van de pacht neemt hij die mee en vult hij de betonpoeren en gaten in het erf. Daarmee voldoet hij aan zijn verplichting. Had hij met machtiging een drainagesysteem aangelegd, dan hoeft hij dat niet te verwijderen.

In de praktijk

Een schriftelijke vastlegging, eventueel met foto's, van wat bij het einde van de pacht blijft en wat weggaat, maakt het bewijs eenvoudiger als er bij de oplevering discussie ontstaat over de vraag of iets een geoorloofde verandering was, en over de staat waarin het gepachte is achtergelaten.