Boek 7 Artikel 858 (7:858 BW)

Wie borg staat voor een schuld die al vaststaat, weet waar hij aan begint. Bij doorlopende kredieten en rekening-courantverhoudingen is dat anders: het bedrag kan later hoger blijken dan verwacht. Dit artikel beschermt de particuliere borg daartegen. Staat het bedrag van de hoofdschuld bij het aangaan van de borgtocht niet vast, dan is de borgtocht alleen geldig voor zover er een in geld uitgedrukt maximumbedrag is afgesproken.

Wat de eis inhoudt

Het maximum moet in geld zijn uitgedrukt: een bedrag, geen formule en geen omschrijving als 'alle schulden uit hoofde van de kredietrelatie'. En het moet zijn overeengekomen, dus tussen partijen zijn afgesproken en niet eenzijdig door de schuldeiser zijn ingevuld. Het bedrag begrenst de hoofdsom waarvoor de borg kan worden aangesproken. Een volstrekt plafond is het niet: het tweede lid houdt de rente en kosten van artikel 7:856 BW erbuiten, zodat die daar nog bovenop kunnen komen.

Wat er gebeurt als het ontbreekt

De sanctie is stevig. Ontbreekt het maximumbedrag terwijl de schuld op dat moment niet vaststond, dan is de borgtocht in zoverre niet geldig. De ongeldigheid treft alleen het onbepaalde deel: stond een deel van de hoofdschuld bij het aangaan wel vast, dan blijft de borgtocht voor dat deel gewoon overeind. Dat is geen kwestie van matiging achteraf, maar van geldigheid.

Rente en kosten vallen erbuiten

Het tweede lid maakt één uitzondering. De rente en de kosten die op grond van artikel 7:856 BW verschuldigd zijn, kunnen ook boven het maximum worden gevorderd. Een borg met een plafond kan dus toch iets meer betalen dan dat bedrag, namelijk de rente over zijn eigen verzuim en de proceskosten waarvoor hij tijdig is gewaarschuwd. Het maximum begrenst de hoofdsom, niet die posten.

Een voorbeeld: iemand tekent een borgstelling voor het zakelijke krediet van een kennis, waarbij in de akte alleen staat dat hij instaat voor alles wat uit de kredietrelatie voortvloeit. Loopt de schuld op tot een veelvoud van wat hij voor ogen had, dan kan hij zich erop beroepen dat het maximumbedrag ontbreekt en dat de borgtocht daarom niet geldig is.

Waarom deze eis er is

Bij een onbepaalde borgtocht kan de verplichting van de borg groeien zonder dat hij daar enige invloed op heeft: elke nieuwe opname van de hoofdschuldenaar vergroot zijn risico. Het maximumbedrag maakt zichtbaar wat er in het slechtste geval op het spel staat, op het moment dat de borg beslist of hij tekent. Voor de particuliere borg is dit dan ook dwingend recht op grond van artikel 7:862 BW.

In de praktijk

Voor de borg: controleer of er een concreet bedrag in de akte staat en of dat bedrag past bij wat u kunt dragen. Ontbreekt het, dan is dat geen kleinigheid maar een geldigheidskwestie. Voor de schuldeiser: neem bij elke borgtocht voor een niet-vaststaande schuld een uitdrukkelijk maximumbedrag op, anders is de zekerheid in de kern waardeloos. De eis van een ondertekend geschrift volgt uit artikel 7:859 BW.