Boek 7 Artikel 4 (7:4 BW)

Een koop kan geldig zijn zonder dat partijen over de prijs hebben gesproken. Dit artikel vult dat gat: is er geen prijs bepaald, dan moet de koper een redelijke prijs betalen. Het ontbreken van een prijsafspraak maakt de overeenkomst dus niet ongeldig en geeft de verkoper evenmin de vrijheid om achteraf te vragen wat hij wil.

Wanneer komt dit voor

Denk aan een monteur die op afroep komt en de reserveonderdelen meebrengt, of een bestelling per telefoon waarbij niemand over geld begint. In zulke gevallen staat vast wat er wordt geleverd, maar is over het bedrag niets vastgelegd. Dat er een koop is, volgt uit de overige afspraken; het ontbrekende bedrag vult de wet aan met een redelijke prijs.

Hoe de redelijke prijs wordt bepaald

De wet geeft één uitdrukkelijk aanknopingspunt: bij de bepaling van de redelijke prijs wordt rekening gehouden met 'de door de verkoper ten tijde van het sluiten van de overeenkomst gewoonlijk bedongen prijzen'. Het gaat dus om de prijzen van deze verkoper, en om die van het moment waarop de koop werd gesloten, niet om die van een later moment zoals de dag van facturering.

Gegevens waaruit blijkt wat de verkoper destijds gewoonlijk bedong, spelen bij die bepaling een rol. Het uitgangspunt van het artikel blijft dat de koper een redelijke prijs verschuldigd is.

Voor wie geldt dit

De bepaling geldt bij elke koop, tussen bedrijven onderling en tussen particulieren. Bij een consumentenkoop komt er wel iets bij: een professionele verkoper die aan een consument levert, moet zijn prijzen vooraf duidelijk maken, en die informatieplichten staan elders in het contractenrecht. Wie als consument achteraf een rekening krijgt die nergens op slaat, kan zich dus behalve op dit artikel ook op die regels beroepen.

Een voorbeeld

Uw cv-installateur vervangt tijdens een storing een pomp en laat die achter zonder dat over de prijs van het onderdeel is gesproken. Twee weken later staat er een bedrag op de factuur dat het dubbele is van wat hij normaal voor zo'n pomp rekent. U bent niet gebonden aan dat bedrag, maar u bent ook niet van betalen af: verschuldigd is een redelijke prijs, en bij het bepalen daarvan wordt rekening gehouden met de prijs die hij gewoonlijk vroeg toen hij de pomp plaatste.

In de praktijk

Wie stelt dat een bepaalde prijs is afgesproken, moet dat aannemelijk maken; lukt dat niet, dan valt de rechter terug op de redelijke prijs. Offertes, eerdere facturen en berichten waarin over bedragen is gesproken, kunnen dan als bewijs dienen. Een prijs of tarief die vooraf is afgesproken, maakt een beroep op deze bepaling overbodig.