Artikel 7:129d BW: De hoogte van de rente als partijen daarover zwijgen

Soms staat vast dát er rente betaald moet worden, maar hebben partijen nooit vastgelegd hoeveel. Dit artikel vult dat gat: in dat geval wordt de rente berekend volgens de rentevoet die voor de wettelijke rente is vastgesteld. Er ontstaat dus geen impasse en de afspraak hoeft niet te sneuvelen omdat een percentage ontbreekt.

Voor wie geldt dit

De bepaling hoort bij de titel over geldlening en geldt voor alle leningen die daaronder vallen: tussen particulieren onderling, tussen een particulier en een onderneming, en tussen ondernemingen. Voorwaarde is wel dat uit de overeenkomst voortvloeit dát er rente verschuldigd is. Volgt dat er niet uit, dan komt dit artikel niet aan bod. Of er dan ook echt geen rente is, hangt af van de partijen: lenen twee natuurlijke personen die niet voor beroep of bedrijf handelen, dan is de lening zonder schriftelijk rentebeding renteloos; in de overige gevallen is rente juist de hoofdregel.

Eerst de vraag óf er rente is

De volgorde is belangrijk. Zijn beide partijen natuurlijke personen die niet voor bedrijf of beroep handelen, dan is rente alleen verschuldigd als dat schriftelijk is bedongen. In alle overige gevallen is rente juist het uitgangspunt, tenzij uit de overeenkomst iets anders volgt; dat is al zo zodra niet beide partijen een natuurlijke persoon buiten beroep of bedrijf zijn, bijvoorbeeld wanneer een vereniging of stichting de lening aangaat die verder niets met haar bedrijf te maken heeft. Pas als op die eerste vraag het antwoord ja is en er geen percentage is genoemd, treedt deze aanvullende regel in werking.

Wat de wettelijke rentevoet is

De wettelijke rente is het percentage dat de wet aanwijst voor het geval iemand te laat betaalt. Dat percentage wordt van overheidswege vastgesteld en kan in de loop van de tijd veranderen. Voor deze bepaling wordt dat percentage gebruikt als maatstaf voor de rente op de lening zelf. Omdat het cijfer niet vaststaat maar periodiek wordt aangepast, noemt de wet hier geen getal en doet u er ook goed aan het actuele percentage op te zoeken op het moment dat u moet rekenen.

Voorbeeld: een ondernemer leent geld van een financieringspartij. In de overeenkomst staat dat de lening rentedragend is, maar het percentage is per abuis nooit ingevuld. De lening is dan niet renteloos; er wordt gerekend met de wettelijke rentevoet over de periode dat het geld uitstond.

Waarom deze aanvulling er is

Zonder deze regel zou een discussie over de hoogte van de rente snel uitmonden in de stelling dat er dan maar helemaal geen rente is, of juist in een eis om een marktpercentage waarover partijen nooit hebben gesproken. De wet kiest voor een neutrale en kenbare maatstaf die niemand hoeft te bewijzen. Dat maakt het geschil kleiner: de vraag beperkt zich tot de periode en het bedrag.

In de praktijk

Vul bij het opstellen van een leningsovereenkomst altijd zelf het percentage in, want de aanvullende maatstaf van dit artikel is niet per se het bedrag dat u voor ogen had. Speelt er al een geschil, zoek dan eerst in de overeenkomst en de correspondentie of daaruit volgt dat rente verschuldigd is; die vraag beslist alles. Blijkt van wel maar ontbreekt het percentage, dan is de rekensom eenvoudig: de wettelijke rentevoet over de periode waarin het geld ter beschikking stond.