Boek 7 Artikel 325 (7:325 BW)

Hoelang een pachtovereenkomst duurt en wanneer zij verlengt

De pachtovereenkomst geldt voor een bepaalde tijd. Deze tijd bedraagt twaalf jaren voor een hoeve en zes jaren voor los land.
Een pachtovereenkomst kan voor een langere duur worden aangegaan, mits een bepaalde datum van beëindiging is vastgesteld.
Een pachtovereenkomst kan voor een kortere duur worden aangegaan, mits een bepaalde datum van beëindiging is vastgesteld. De kortere duur behoeft de goedkeuring van de grondkamer, welke hetzij vóór het aangaan van de overeenkomst, hetzij bij de toetsing daarvan kan worden verleend.
De grondkamer verleent haar goedkeuring aan de kortere duur alleen op grond van de bijzondere omstandigheden van het geval en indien de algemene belangen van de landbouw daardoor niet worden geschaad. Zij vermeldt in haar beschikking de reden van haar goedkeuring. Als bijzondere omstandigheden worden niet beschouwd beperkingen, aan de verpachter door derden opgelegd.
De pachtovereenkomst die geldt voor de duur van ten minste twaalf jaren voor een hoeve en ten minste zes jaren voor los land, wordt telkens van rechtswege met zes jaren verlengd.
Heeft de grondkamer een kortere termijn goedgekeurd, dan vindt geen verlenging van rechtswege plaats, maar kan de rechter op vordering van de pachter de overeenkomst verlengen voor een door de rechter vast te stellen periode op de grond dat de bijzondere omstandigheden, bedoeld in lid 4 zich niet hebben voorgedaan en zich ook niet meer kunnen voordoen. De vordering moet worden ingesteld binnen een daartoe door de grondkamer in haar beschikking vastgestelde termijn. Op de verlengde overeenkomst is lid 5 van toepassing.
Heeft de grondkamer een termijn van een jaar of korter goedgekeurd, dan vindt geen verlenging plaats.

Toelichting

Pacht is bedoeld voor de lange termijn: een boer investeert in de grond en moet die investering kunnen terugverdienen. De wet legt daarom vaste termijnen op. Een pachtovereenkomst geldt voor bepaalde tijd, en die tijd bedraagt twaalf jaar als het om een hoeve gaat en zes jaar als het om los land gaat. Daarmee staat de duur in beginsel vast, ongeacht wat partijen zelf hadden bedacht. Dit artikel gaat over de reguliere pacht; voor pacht van een kleine oppervlakte, voor teeltpacht en voor geliberaliseerde pacht gelden eigen regels over de duur.

Langer mag, korter alleen met goedkeuring

Een langere duur afspreken kan zonder meer, mits er een bepaalde einddatum wordt vastgesteld. Een kortere duur kan ook, maar alleen met een vaste einddatum én met goedkeuring van de grondkamer. Die goedkeuring kan zij vooraf geven of bij de toetsing van de overeenkomst.

Wanneer een kortere duur wordt goedgekeurd

De grondkamer keurt een kortere duur alleen goed op grond van de bijzondere omstandigheden van het geval, en alleen als de algemene belangen van de landbouw daardoor niet worden geschaad. Zij moet in haar beschikking opschrijven waarom zij goedkeurt. Uitdrukkelijk gelden beperkingen die derden aan de verpachter opleggen niet als zulke bijzondere omstandigheden. De lat ligt dus hoog: een korte pacht is de uitzondering.

Verlenging van rechtswege

Loopt de pacht voor ten minste de wettelijke termijn, dus twaalf jaar voor een hoeve of zes jaar voor los land, dan wordt zij telkens van rechtswege met zes jaar verlengd. Er hoeft niets te worden getekend of bevestigd: het gebeurt vanzelf zolang er niet op de wettelijke manier een einde aan wordt gemaakt. Dat is de kern van de pachtbescherming.

Volle termijn. Automatische verlenging met telkens zes jaar.
Goedgekeurde kortere termijn. Geen verlenging van rechtswege, maar de pachter kan de rechter om verlenging vragen als de bijzondere omstandigheden zich niet hebben voorgedaan en zich ook niet meer kunnen voordoen. Die vordering moet binnen de termijn die de grondkamer in haar beschikking noemt worden ingesteld; wordt verlengd, dan geldt daarna weer de automatische verlenging.
Een jaar of korter. Is zo'n zeer korte termijn goedgekeurd, dan volgt er geen verlenging.

Een voorbeeld: een pachter huurt twintig hectare los land. Na zes jaar zegt niemand iets. De pacht loopt dan van rechtswege zes jaar door, en zo verder. Was er een kortere termijn goedgekeurd omdat de verpachter het land binnen drie jaar zelf nodig zou hebben, en blijkt die reden zich nooit voor te doen en ook niet meer te kunnen voordoen, dan kan de pachter de rechter om verlenging vragen.

In de praktijk

Voor de pachter is dit het fundament onder zijn bedrijfsvoering: hij weet dat hij niet na een paar seizoenen weg hoeft. Voor de verpachter betekent het dat hij zich lang bindt en dat een korte afspraak alleen standhoudt als de grondkamer die uitdrukkelijk heeft goedgekeurd. Reken bij het aangaan dus met de wettelijke termijn en niet met de looptijd die toevallig in het contract is getypt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Ook reguliere pacht kan voor een jaar gelden

Gerechtshof Arnhem · 2012-06-12 · ECLI:NL:GHARN:2012:BX4802

Partijen twistten of zij reguliere of geliberaliseerde pacht waren overeengekomen; getuigen verklaarden over een duur van een jaar. Het hof overweegt dat ook reguliere pacht voor een jaar kan worden aangegaan, mits de grondkamer die kortere duur goedkeurt. Uit de afgesproken duur alleen kan dus niet worden afgeleid dat partijen geliberaliseerde pacht bedoelden; het tegenbewijs tegen de inhoud van de akte slaagde niet.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst