Boek 7 Artikel 357 (7:357 BW)

Als de verpachter het gepachte na afloop van de lopende pacht opnieuw wil verpachten of verhuren, of het wil verkopen, dan moet de pachter dat praktisch mogelijk maken. Hij moet dulden dat de gebruikelijke aanduidingen worden aangebracht dat het te pachten, te huur of te koop is, en hij moet belangstellenden de kans geven het gepachte te bekijken. De pachter blijft intussen gewoon pachter, met alle rechten die daarbij horen.

Voor wie geldt dit

De bepaling geldt voor de pachter tegenover zijn verpachter, en alleen in de genoemde situaties: hernieuwde verpachting of verhuur na het einde van de lopende pacht, of verkoop van het gepachte. Buiten die gevallen kan de verpachter zich niet op dit artikel beroepen om toegang af te dwingen.

Wat moet de pachter toelaten

Het gaat om twee dingen naast elkaar. Het eerste is zichtbaarheid: borden of andere kennisgevingen die in de streek en in de branche gebruikelijk zijn om aan te geven dat het object beschikbaar komt. Het tweede is toegang: gegadigden moeten het gepachte kunnen bezichtigen. Beide zijn beperkt tot wat gebruikelijk is en tot wat nodig is om het doel te bereiken.

Waar de grens ligt

Dulden is niet hetzelfde als alles goedvinden. De pachter hoeft geen bezichtiging op elk willekeurig moment te aanvaarden, geen doorlopende stroom bezoekers en geen bord dat zijn bedrijfsvoering hindert. De maatstaf ligt in het woord gebruikelijk en in de redelijkheid: afspraken over tijdstip, aankondiging en begeleiding horen erbij. Een verpachter die zonder overleg met kandidaten het erf op loopt, gaat verder dan dit artikel toestaat.

• Aankondiging vooraf van dag en tijdstip, zodat de pachter zijn werk kan inplannen.
• Rekening houden met het bedrijf: oogsttijd, vee in de stal, hygiëne- en veiligheidsvoorschriften.
• Beperkte frequentie: bezichtigingen zoveel mogelijk gebundeld in plaats van dagelijks los bezoek.

Een voorbeeld: de verpachter besluit het bedrijf te verkopen en wil het erf laten fotograferen en elke zaterdag open stellen. De pachter heeft in die periode jongvee op stal en een strikt bezoekersprotocol. Hij mag de bezichtiging niet weigeren, maar hij mag wel eisen dat er wordt afgestemd, dat het aantal momenten wordt beperkt en dat de bezoekers zich aan zijn hygiënemaatregelen houden.

Wat dit artikel niet doet

Deze plicht raakt de looptijd en de bescherming van de pacht niet. Een verkoopbord betekent niet dat de pacht eindigt, en een bezichtiging is geen begin van ontruiming. Gaat het gepachte daadwerkelijk over op een ander, dan bepaalt artikel 7:361 BW dat de rechten en verplichtingen van de verpachter overgaan op de verkrijger; de pachter houdt zijn overeenkomst.

In de praktijk

Voor de pachter: werk mee, maar maak schriftelijke afspraken over momenten en spelregels, en meld het als het bedrijfsbelang zich tegen een bepaald tijdstip verzet. Voor de verpachter: kondig bezichtigingen tijdig aan en beperk ze tot wat nodig is, want een pachter die overvallen wordt, heeft goede grond om niet mee te werken. Loopt de schade op doordat de een of de ander te ver gaat, dan blijven de gewone regels over tekortschieten en schadevergoeding gelden.