Boek 7 Artikel 850 (7:850 BW)

Borgtocht is de afspraak waarbij iemand instaat voor de schuld van een ander. De borg verbindt zich tegenover de schuldeiser om na te komen wat de hoofdschuldenaar aan die schuldeiser verschuldigd is of zal worden. Wie zich verbindt voor de lening van zijn zoon, voor het krediet van zijn eigen bv of voor de huurverplichtingen van een familielid, sluit zo'n overeenkomst. Kenmerkend is dat het om de schuld van een derde gaat en niet om een eigen schuld.

De drie betrokkenen

• De borg: degene die instaat voor de schuld van een ander.
• De schuldeiser: degene tegenover wie de borg zich verbindt, vaak een bank of een verhuurder.
• De hoofdschuldenaar: degene die de eigenlijke schuld heeft.

De overeenkomst wordt gesloten tussen de borg en de schuldeiser. De hoofdschuldenaar staat daar buiten, en het tweede lid bevestigt dat: voor de geldigheid van de borgtocht is niet nodig dat hij er weet van heeft.

Bestaande en toekomstige schulden

Borg staan kan voor een schuld die er al is, maar ook voor een schuld die de hoofdschuldenaar nog zal krijgen. Dat laatste komt veel voor bij doorlopende kredieten en rekening-courantverhoudingen. Artikel 7:851 BW stelt daaraan wel de eis dat toekomstige verbintenissen voldoende bepaalbaar zijn.

Hoofdelijkheid als achtergrond

Het derde lid bepaalt dat de regels over hoofdelijke verbintenissen op borgtocht van toepassing zijn, voor zover de titel over borgtocht daarvan niet afwijkt. De borg staat dus in beginsel naast de hoofdschuldenaar voor dezelfde schuld, met dien verstande dat de bijzondere bepalingen van deze titel voorgaan. Een van de belangrijkste afwijkingen is dat de borg pas hoeft te betalen nadat de hoofdschuldenaar tekortschiet; dat staat in artikel 7:855 BW.

Een voorbeeld: een ouder stelt zich tegenover de bank borg voor een lening van zijn kind, waarbij in de akte staat dat hij instaat voor de schuld van het kind en zelf niet leent. Blijft het kind in gebreke, dan kan de bank zich tot de ouder wenden. Die betaalt dan een schuld die niet de zijne is, en kan daarna proberen het bedrag bij zijn kind terug te halen.

Particuliere en zakelijke borgtocht

De wet onderscheidt binnen deze titel de particuliere borg van de zakelijke. De beschermende bepalingen gelden voor de natuurlijke persoon die niet handelt in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf; hij geniet onder meer extra bescherming op het punt van de vorm en van de omvang van wat hij op zich neemt. Buiten die bescherming valt hij volgens artikel 7:857 BW alleen wanneer drie dingen samenvallen: hij bestuurt een naamloze of besloten vennootschap, hij houdt in zijn eentje of samen met de andere bestuurders de meerderheid van de aandelen, en de borgtocht dient de normale uitoefening van het bedrijf van die vennootschap. Dat iemand ondernemer is en borg staat voor zijn eigen zaak, is op zichzelf dus niet genoeg om de bescherming te verliezen.

In de praktijk

Voor wie wordt gevraagd borg te staan: besef dat u zich verbindt tot betaling van de hele schuld waarvoor u tekent, ook als u er zelf niets voor terugkrijgt, en dat de schuldeiser bij u kan aankloppen zodra de ander niet betaalt. Vraag om een duidelijke omschrijving van welke schuld het betreft en tot welk bedrag. Voor de schuldeiser: leg de borgtocht vast en let op de aanvullende eisen die voor de particuliere borg gelden.