Boek 7 Artikel 7 (7:7 BW)

Krijgt u iets thuisgestuurd dat u niet hebt besteld, met de bedoeling u tot een aankoop te verleiden, dan mag u het houden zonder ervoor te betalen. Een briefje in de doos waarin staat dat u binnen veertien dagen moet betalen of terugsturen, verandert daar niets aan. Het eerste lid zegt er uitdrukkelijk bij dat de bevoegdheid om de zaak te houden bestaat ongeacht enige andersluidende mededeling van de verzender.

Voor wie geldt dit

Het eerste lid geldt voor iedereen die zo'n zending ontvangt en redelijkerwijs mag aannemen dat zij is verstuurd om hem tot een koop te bewegen. Het artikel maakt één uitzondering: de bevoegdheid om de zaak om niet te behouden bestaat niet als het de ontvanger 'is toe te rekenen dat de toezending is geschied'. Wanneer dat zo is, werkt de wet niet verder uit; dat hangt af van de omstandigheden van het geval.

Het tweede lid gaat verder en beschermt specifiek de particulier die niet voor zijn bedrijf of beroep handelt. Bij een ongevraagde levering van zaken, financiële producten, water, gas, elektriciteit, stadsverwarming of digitale inhoud, en bij ongevraagd verrichte diensten, ontstaat voor hem geen enkele betalingsverplichting.

Zwijgen is geen ja zeggen

De wet zegt met zoveel woorden dat het uitblijven van een reactie niet als aanvaarding geldt. U hoeft dus niet te reageren, niet te bellen en geen brief te schrijven om onder een verplichting uit te komen; er is namelijk nooit een verplichting ontstaan. Ook maakt het niet uit of de verzender zelf optreedt of zich laat vertegenwoordigen door een ander bedrijf. Wordt er ondanks alles toch iets toegestuurd, dan geldt ook hier dat u het gratis mag houden.

Wie betaalt het terugsturen

Wilt u de zaak niet hebben en stuurt u haar terug, dan komen de kosten daarvan volgens het derde lid voor rekening van de verzender. U hoeft dus geen porto te betalen voor een zending waar u niet om hebt gevraagd. De wet verplicht de ontvanger in de gevallen van de leden 1 en 2 niet tot terugzending; zij regelt alleen wie de kosten draagt als hij dat wel doet.

Een voorbeeld

Een uitgeverij stuurt u een boekenpakket met een acceptgiro en de mededeling dat u lid bent geworden van een leesclub tenzij u binnen tien dagen opzegt. U hebt nooit iets aangevraagd. Komt er daarna een incassobureau, dan kunt u kort verwijzen naar deze regel; een vordering die nooit is ontstaan, kan ook niet worden geïncasseerd.

In de praktijk

Het tweede lid verwijst naar artikel 6:193i onderdeel f BW. Die bepaling rekent het eisen van betaling voor producten die de consument niet heeft gevraagd tot de handelspraktijken die onder alle omstandigheden als agressief gelden. Voor de omschrijving van wat een ongevraagde levering of verrichting is, verwijst het tweede lid naar die bepaling.

• Geen reactie nodig. Het uitblijven van een reactie geldt niet als aanvaarding; er hoeft niets te worden gedaan.
• De verpakking of de brief laat zien dat de zending ongevraagd kwam en met welk doel zij is verstuurd.
• De uitzondering bij het eerste lid. Is het de ontvanger toe te rekenen dat de toezending is geschied, dan gaat de bevoegdheid om de zaak om niet te behouden uit dat lid niet op.
• Zakelijke ontvangers. Ook een ondernemer kan zich op het eerste lid beroepen; de ruimere bescherming van het tweede lid is er alleen voor particulieren.