Boek 7 Artikel 610a (7:610a BW)

Wie meent dat hij eigenlijk werknemer is, staat voor een lastige bewijsopgave: hij moet aantonen dat aan alle elementen van artikel 7:610 BW is voldaan, terwijl de gegevens over roosters, instructies en organisatie bij de ander liggen. Dit artikel neemt hem een deel van die last af. Wie gedurende drie opeenvolgende maanden voor een ander tegen beloning werkt, wekelijks of ten minste twintig uren per maand, wordt vermoed dat op grond van een arbeidsovereenkomst te doen.

Wanneer het vermoeden ontstaat

Er zijn twee ingangen, en één is genoeg. De eerste is werken in drie opeenvolgende maanden, elke week. De tweede is werken in drie opeenvolgende maanden, met ten minste twintig uren per maand. In beide gevallen moet het gaan om arbeid ten behoeve van een ander, tegen een beloning die door die ander wordt betaald. Wie aan een van beide voldoet, hoeft niet meer te bewijzen dat er een arbeidsovereenkomst is; het vermoeden doet dat werk.

Wat een vermoeden wel en niet is

Een rechtsvermoeden verschuift de bewijslast, het beslist de zaak niet. De werkverschaffer kan het weerleggen door aannemelijk te maken dat er geen arbeidsovereenkomst is — bijvoorbeeld doordat het gezagselement ontbreekt of doordat de werkende zich vrij kan laten vervangen. Slaagt hij daar niet in, dan staat de arbeidsovereenkomst vast en gelden alle bepalingen van deze titel.

Voor wie dit bedoeld is

De bepaling is geschreven voor mensen met een onduidelijke arbeidsrelatie: oproepkrachten, mensen die via een constructie werken, zelfstandigen die feitelijk zijn ingebed in de organisatie van hun opdrachtgever. Voor hen is niet zozeer de norm het probleem, maar het bewijs. Naast dit vermoeden over het bestaan van de overeenkomst kent artikel 7:610b BW een tweede vermoeden, dat over de omvang van het werk gaat.

Wat eruit volgt

Wordt aangenomen dat er een arbeidsovereenkomst is, dan is de werkverschaffer werkgever met alles wat daarbij hoort: loon volgens de afspraak of het gebruik, doorbetaling bij ziekte, vakantie, en ontslagbescherming. Beëindigen kan dan niet meer met een enkele mededeling dat de samenwerking stopt; daarvoor gelden de regels over opzegging, over ontbinding door de kantonrechter en over beëindiging met wederzijds goedvinden die verderop in deze titel staan.

Een voorbeeld maakt dat concreet. Iemand werkt vier maanden lang elke week een paar dagen voor hetzelfde bedrijf, gefactureerd als zelfstandige. Van de ene op de andere dag wordt hem gezegd dat hij niet meer hoeft te komen. Hij kan zich beroepen op het vermoeden dat hij op grond van een arbeidsovereenkomst werkte. Het bedrijf moet dan aannemelijk maken dat dit niet zo is. Lukt dat niet, dan is de mededeling dat hij niet meer hoeft te komen een opzegging waarvoor de wettelijke regels gelden.

In de praktijk

• Bewaar je urenoverzicht. Het vermoeden hangt op het aantal weken en uren.
• De naam van het contract telt niet. Het gaat om wat er feitelijk gebeurt.
• Reageer snel bij een einde. Voor het aanvechten van een beëindiging gelden korte vervaltermijnen elders in deze titel.