Boek 7 Artikel 521 (7:521 BW)

Niet elk betaalmiddel is een betaalpas met een rekening erachter. Er zijn kaarten en chips met een klein saldo waarmee alleen kleine bedragen kunnen worden betaald, soms zonder dat bekend is wie de houder is. Voor die categorie laat dit artikel toe dat betaaldienstverlener en gebruiker een aantal regels uit deze titel buiten toepassing verklaren, omdat die regels bij zulke bedragen meer administratie opleveren dan bescherming.

Wanneer het lichte regime mag

Het gaat om betaalmiddelen met een uitgavenlimiet van € 150 of waarop hooguit € 150 tegelijk kan worden opgeslagen, en die volgens de raamovereenkomst alleen worden gebruikt voor afzonderlijke betalingen van maximaal € 30. Voor betalingen die volledig binnen Nederland blijven worden die bedragen verdubbeld, en voor vooraf betaalde betaalmiddelen die voor binnenlandse betalingen zijn bedoeld gaat de grens naar € 500. Blijft een betaalmiddel binnen die grenzen, dan mag het lichtere regime worden afgesproken; erbuiten geldt gewoon de volledige regeling.

Wat er dan opzij kan worden gezet

De wet somt de afwijkingen limitatief op. Kan het betaalmiddel niet worden geblokkeerd, dan mogen de regels over melden en blokkeren uit de artikelen 7:524, 7:525 en 7:529 BW vervallen. Wordt het anoniem gebruikt, of kan de betaaldienstverlener om redenen die met het betaalmiddel samenhangen niet bewijzen dat de betaling was toegestaan, dan kunnen de bewijs- en aansprakelijkheidsregels van de artikelen 7:527, 7:528 en 7:529 BW buiten toepassing blijven. Verder kan worden afgeweken van de mededeling bij weigering van een opdracht in artikel 7:533 BW, van het herroepingsrecht in artikel 7:534 BW, van de uitvoeringstermijnen in de artikelen 7:537 en 7:538 BW en van de manier waarop wijzigingen volgens artikel 7:517 BW moeten worden voorgesteld.

Het moet worden afgesproken

Dit is geen automatische uitzondering. De wet zegt dat partijen dit kunnen overeenkomen; zonder afspraak in de raamovereenkomst gelden de gewone regels onverkort. Een deel van de afwijkingen is bovendien aan een bijkomende omstandigheid gebonden: dat het betaalmiddel niet te blokkeren is, dat het anoniem wordt gebruikt, of dat uit de situatie zelf al blijkt dat een betaling niet is gelukt. Voor het uitsluiten van de herroeping, voor andere uitvoeringstermijnen en voor de wijze waarop wijzigingen worden voorgesteld is alleen de bedragengrens beslissend. Wie een gewone betaalpas met een rekening erachter uitgeeft, blijft hoe dan ook buiten deze uitzonderingen.

Elektronisch geld

Voor elektronisch geld geldt een aanvullende regel: de bepalingen over aansprakelijkheid bij een niet-toegestane betaling uit de artikelen 7:528 en 7:529 BW gelden ook daarvoor, tenzij de betaaldienstverlener van de betaler de rekening of het betaalmiddel niet kan blokkeren. De bescherming bij misbruik blijft dus in beginsel overeind zolang er technisch iets tegen te doen is.

Een voorbeeld

Een vervoerder geeft een opwaardeerbare kaart uit waarmee alleen kleine ritten worden betaald en waarop niet meer dan het toegestane bedrag kan staan. Voor die kaart mag worden afgesproken dat er geen melding komt als een transactie wordt geweigerd, omdat de poortjes dat op dat moment al laten zien. Raakt de kaart kwijt en is blokkeren niet mogelijk, dan kunnen ook de blokkeringsregels buiten toepassing blijven — het verlies blijft dan beperkt tot het saldo op de kaart.