Boek 7 Artikel 616c (7:616c BW)

Ketenaansprakelijkheid heeft weinig waarde als zij kan worden ontlopen door de contracten onder buitenlands recht te brengen. Dit artikel sluit die uitweg af. Wordt de arbeid in Nederland verricht, dan gelden de artikelen over ketenaansprakelijkheid voor het loon, ongeacht welk recht van toepassing is op de arbeidsovereenkomst en op de contracten in de keten.

Wat het aanknopingspunt is

Het aanknopingspunt is de plaats waar wordt gewerkt, niet de vestigingsplaats van de werkgever, de nationaliteit van de werknemer of de rechtskeuze in het contract. Wordt er in Nederland gewerkt, dan gelden de artikelen 7:616a en 7:616b BW en de bepalingen over verhaal en informatie die daarop volgen. Een rechtskeuze voor een ander land kan die aansprakelijkheid dus niet wegnemen.

Welke contracten het betreft

De regel ziet op alle contracten die bij de keten betrokken zijn: de arbeidsovereenkomst zelf, de overeenkomst van opdracht, de overeenkomst van aanneming van werk en de overeenkomsten over goederenvervoer over de weg of het doen vervoeren daarvan. Voor al die contracten geldt dat het toepasselijke recht niet bepaalt of de Nederlandse ketenaansprakelijkheid van toepassing is.

De uitzondering voor doorgaand wegvervoer

Er is één uitzondering, en die betreft het wegvervoer. De regel geldt niet voor goederenvervoer over de weg waarbij zowel de laadplaats als de losplaats buiten Nederland ligt. Een rit die alleen over Nederlands grondgebied voert zonder hier te laden of te lossen, brengt de Nederlandse ketenaansprakelijkheid dus niet in beeld. Wordt er wel in Nederland geladen of gelost, dan valt het vervoer er weer onder.

Waarom dit belangrijk is

In de sectoren waar ketenaansprakelijkheid het meeste betekent — bouw, land- en tuinbouw, logistiek, schoonmaak — wordt veel gewerkt met buitenlandse werkgevers en met werknemers die tijdelijk in Nederland zijn. Zonder deze bepaling zou hun bescherming afhangen van de contractuele keuzes van partijen waarover zij niets te zeggen hebben. Nu is het simpel: wie hier werkt, valt onder deze regeling.

Een voorbeeld maakt dat concreet. Een werknemer in dienst van een buitenlandse onderneming werkt maanden op een Nederlandse bouwplaats. Zijn arbeidsovereenkomst is onderworpen aan het recht van zijn thuisland en de contracten in de keten eveneens. Blijft zijn loon uit, dan kan hij de opdrachtgevers in de keten toch aanspreken op grond van de Nederlandse ketenaansprakelijkheid, omdat de arbeid hier is verricht.

In de praktijk

• De werkplek beslist. Werken in Nederland betekent bescherming door deze regeling.
• Rechtskeuze helpt niet. Een buitenlands rechtsstelsel sluit de ketenaansprakelijkheid niet uit.
• Let op bij internationaal wegvervoer. Zonder laden of lossen in Nederland geldt de uitzondering.