Artikel 7:268a BW: Overlijden van de huurder van een ligplaats

Voor de huur van een ligplaats geldt bij overlijden een uitzondering. Was de overleden huurder eigenaar van het op die ligplaats afgemeerde, voor bewoning bestemde drijvende object, dan is de gewone regeling over voortzetting van de huur na overlijden niet van toepassing. Artikel 7:268a BW bepaalt dat, en voegt eraan toe dat daarvan niet ten nadele van de erfgenamen of de echtgenoot of geregistreerde partner kan worden afgeweken. Datzelfde geldt voor de algemene regel dat overlijden de huur niet beëindigt en voor de plicht van de verhuurder om mee te werken wanneer de erfgenamen de huurrechten aan een of meer van hen toedelen, tenzij hij tegen de aangewezene redelijke bezwaren heeft.

Waarom deze uitzondering bestaat

Bij een gewone huurwoning zijn de woning en de huur onlosmakelijk verbonden: wie de huur voortzet, houdt zijn dak boven het hoofd. Bij een ligplaats liggen die twee uit elkaar. De boot is eigendom van de huurder en valt in zijn nalatenschap, de plek is gehuurd. Zou de voortzettingsregeling gewoon gelden, dan zou iemand de ligplaats kunnen voortzetten terwijl de boot naar een ander gaat. De wetgever heeft die knoop doorgehakt door de regeling voor deze situatie buiten toepassing te verklaren.

Wat er dan wel geldt

De algemene regel blijft overeind dat de dood van de huurder de huur niet doet eindigen. De huurovereenkomst over de ligplaats gaat dus over op de gezamenlijke erfgenamen, met de daarbij horende rechten en verplichtingen. Zij kunnen de huur onder de daarvoor geldende algemene regeling opzeggen. Willen zij de huur bij een of enkelen van hen onderbrengen, dan kunnen zij de huurrechten aan die erfgenaam of erfgenamen toedelen; de verhuurder moet daaraan meewerken, tenzij hij tegen degene die wordt aangewezen redelijke bezwaren heeft. Wordt het drijvende object verkocht, dan is er een aparte weg: artikel 7:270b BW maakt het mogelijk de rechter te vragen de koper in de plaats van de huurder te stellen.

Dwingend ten gunste van de nabestaanden

Afwijken van dit artikel en van de genoemde algemene regels mag niet in het nadeel van de erfgenamen, of van de echtgenoot dan wel de geregistreerde partner. Een bepaling in de huurovereenkomst dat de huur van de ligplaats eindigt bij het overlijden van de huurder, of dat de verhuurder dan vrij is een nieuwe huurder te kiezen, heeft dus geen effect. Dat is voor de nabestaanden van groot belang, want zonder ligplaats is een woonboot vrijwel onverkoopbaar.

Een voorbeeld

Een man woont jarenlang in zijn eigen ark op een gehuurde ligplaats en overlijdt. Zijn kinderen erven de ark. De verhuurder stelt dat de huur van de plek met het overlijden is geëindigd en biedt de plek aan een ander aan. Dat kan niet: de huur van de ligplaats gaat over op de erfgenamen. Zij kunnen de plek behouden zolang zij de verplichtingen nakomen, of de huur opzeggen als zij de ark verkopen.

In de praktijk

Leg vast wie eigenaar is van het drijvende object en bewaar de huurovereenkomst over de ligplaats bij die stukken; die combinatie bepaalt de positie van de nabestaanden. Meld het overlijden schriftelijk aan de verhuurder en geef aan wie de huur voortzet of aan wie de erfgenamen die willen toedelen. Wordt de boot verkocht, kijk dan naar de aparte regeling die de koper in de plaats van de huurder kan stellen.