Boek 7 Artikel 757 (7:757 BW)

Soms kan een werk niet worden afgemaakt omdat de zaak waaraan werd gewerkt er niet meer is: het pand dat werd verbouwd brandt af, of de machine die zou worden gerepareerd raakt verloren. Dit artikel bepaalt wat er dan met de prijs gebeurt. Het antwoord hangt af van één vraag: bevond de zaak zich onder de aannemer of niet?

De zaak was niet onder de aannemer

Dat is de situatie waarin bij de opdrachtgever wordt gewerkt: aan zijn huis, op zijn terrein. Gaat de zaak dan teniet of raakt zij verloren zonder dat dit aan de aannemer kan worden toegerekend, dan heeft de aannemer recht op een evenredig deel van de prijs. Dat deel wordt berekend op basis van de arbeid die hij al heeft verricht en de kosten die hij al heeft gemaakt. Hij krijgt dus niet het volle bedrag, maar hij blijft ook niet met lege handen achter.

De zaak was onder de aannemer

Werd de zaak naar zijn werkplaats gebracht, dan draait het om. Gaat zij daar verloren, dan hoeft de opdrachtgever helemaal niets te betalen. Op die regel bestaat één uitzondering: is het verlies te wijten aan de schuld van de opdrachtgever, dan geldt het eerste lid onverkort. Dat betekent een evenredig deel van de prijs, en bij opzet of grove schuld van de opdrachtgever de ruimere afrekening volgens artikel 7:764 BW, tweede lid.

Opzet of grove schuld van de opdrachtgever

Is de zaak bij de opdrachtgever verloren gegaan door zijn opzet of grove schuld, dan komt de aannemer er beter af. Hij heeft dan recht op het bedrag dat wordt berekend zoals bij opzegging door de opdrachtgever, volgens artikel 7:764 BW, tweede lid. Dat komt neer op de prijs voor het hele werk, verminderd met wat hij door het niet afmaken bespaart. Wie het werk zelf om zeep helpt, kan zich dus niet beperken tot betaling van het uitgevoerde deel.

Een voorbeeld: een schilder is halverwege het schilderwerk van een woning als de woning door blikseminslag afbrandt. Niemand valt iets te verwijten. De schilder kan het deel van de prijs vorderen dat overeenkomt met het werk dat hij al had gedaan en de verf die hij al had gebruikt. Was het meubelstuk daarentegen bij hem in de werkplaats verbrand, dan had de eigenaar niets hoeven betalen.

In de praktijk

Voor de opdrachtgever: ga na of de zaak of het bouwwerk verzekerd is en wie die verzekering heeft lopen, want deze bepaling regelt alleen de prijs en niet de schade. Voor de aannemer: houd bij welke uren en materialen in het werk zijn gegaan, want daarop is de vordering van het evenredige deel gebaseerd. Gaat het niet om verlies van de zaak maar om een dreigende tekortkoming, dan is artikel 7:756 BW de aangewezen weg.