Artikel 7:123 BW: Wat een kredietbemiddelaar vooraf moet vertellen

Loopt een hypotheekaanvraag via een tussenpersoon, dan moet die tussenpersoon zich eerst bekendmaken. Dit artikel schrijft voor welke gegevens hij aan de consument geeft, en wel ruimschoots voordat hij aan het bemiddelen slaat en dus niet pas vlak voor de start: wie hij is en waar hij zit, in welk register hij staat, voor welke geldverstrekkers hij werkt, of hij ook adviseert, wat de consument hem moet betalen en hoe een klacht kan worden ingediend. Die informatie komt op papier of op een andere duurzame drager.

Voor wie geldt dit

De plicht rust op de kredietbemiddelaar bij kredieten die onder deze afdeling vallen: financieringen met een woning als onderpand of met het oog op het verkrijgen of behouden van grond of een gebouw. Aan de andere kant staat de consument, de particulier die niet voor zijn bedrijf of beroep handelt. Met deze opsomming is de bemiddelaar er niet: ook hij moet de op de persoon van de consument toegesneden informatie geven in het model dat artikel 7:122 BW voorschrijft, net als de kredietgever, en op grond van artikel 7:128b BW mag hij voor die informatie geen kosten in rekening brengen.

Wat er precies gemeld moet worden

De opsomming is concreet en laat weinig ruimte.

• Identiteit en adres van de bemiddelaar, zodat duidelijk is met wie de consument zaken doet.
• De registratie: in welk register hij is ingeschreven, zo mogelijk met nummer, en hoe de consument dat kan controleren. Het gaat om het register dat de Wet op het financieel toezicht voorschrijft.
• Zijn binding: werkt hij verbonden of uitsluitend voor een of meer geldverstrekkers, en zo ja, welke. Zo weet de consument of hij de hele markt te zien krijgt of een deel daarvan.
• Advies of niet: biedt hij ook adviesdiensten aan, of beperkt hij zich tot bemiddelen.
• De vergoeding die de consument hem verschuldigd is, of, als een bedrag nog niet te geven is, de manier waarop dat bedrag wordt berekend.

- De klachtroute: hoe een klacht intern kan worden ingediend en welke buitengerechtelijke procedure openstaat.

De vergoeding en het kostenpercentage

Het tweede lid legt een verbinding met de prijsvergelijking. De bemiddelaar moet zijn vergoeding doorgeven aan de kredietgever, want die heeft dat cijfer nodig om het jaarlijks kostenpercentage te berekenen. Zonder die doorgifte zou een deel van de kosten buiten het percentage blijven en zou de consument een te gunstig beeld krijgen van wat het krediet werkelijk kost.

Wat er gebeurt bij verzuim

Het derde lid geeft de norm tanden. Voldoet de bemiddelaar niet aan de informatieplicht van het eerste lid of aan de doorgifteplicht van het tweede lid, dan is de consument hem geen vergoeding verschuldigd voor zijn dienstverlening. Dat is geen boete die iemand hoeft te vorderen: de aanspraak op betaling ontstaat simpelweg niet. Wie al betaald heeft, kan dat bedrag terugvragen.

Voorbeeld: iemand schakelt een adviseur in voor een hypotheek. Pas bij de eindafrekening blijkt dat de adviseur uitsluitend voor twee geldverstrekkers werkt en dat er een fors bedrag aan advieskosten in rekening wordt gebracht dat nooit vooraf is genoemd. Beide gegevens hadden vóór het werk op papier moeten staan. De consument is die vergoeding dan niet verschuldigd.

In de praktijk

Vraag bij het eerste gesprek om een document met deze gegevens en bewaar het; het hoort er ruimschoots vóór het bemiddelen te liggen, niet pas als het werk al loopt. Twee punten verdienen extra aandacht: voor wie de bemiddelaar werkt, want dat bepaalt hoe breed hij kan vergelijken, en wat hij kost, want dat bedrag telt mee in de totale kredietkosten. Voor de bemiddelaar geldt dat dit geen formaliteit is die achteraf kan worden hersteld: te laat informeren betekent dat er niet betaald hoeft te worden.