Boek 7 Artikel 750 (7:750 BW)

Dit artikel bepaalt wanneer een afspraak een aanneming van werk is, en daarmee welke regels erop van toepassing zijn. De kern: de ene partij, de aannemer, verbindt zich tegenover de andere partij, de opdrachtgever, om iets stoffelijks tot stand te brengen en op te leveren, buiten dienstbetrekking, tegen een prijs in geld. Wie zijn dakkapel laat plaatsen, zijn keuken laat verbouwen of een schutting laat zetten, sluit zo'n overeenkomst.

Drie vragen om de overeenkomst te herkennen

Wat moet er worden gedaan? Het gaat om een werk van stoffelijke aard: er ontstaat of verandert iets tastbaars, zoals een bouwwerk, een installatie of een bewerkt voorwerp. De aannemer belooft dat werk tot stand te brengen en het op te leveren, dus een resultaat dat hij aan het eind aan de opdrachtgever ter beschikking stelt. Werkzaamheden zonder zo'n tastbaar resultaat, zoals het geven van een advies, vallen er niet onder.

Hoe staat de aannemer tegenover de opdrachtgever? Hij werkt buiten dienstbetrekking. Wie het werk als werknemer in loondienst verricht, valt onder de regels van de arbeidsovereenkomst en niet onder deze titel.

Wat staat er tegenover? De opdrachtgever betaalt een prijs in geld. Wordt er anders of gedeeltelijk anders betaald, dan regelt het tweede lid wat er geldt.

Het verschil met opdracht en arbeidsovereenkomst

Bij een overeenkomst van opdracht belooft de opdrachtnemer werkzaamheden en zorgvuldigheid, maar niet noodzakelijk een af te leveren stoffelijk resultaat; de architect die tekent en de adviseur die begeleidt, zitten daar. Bij een arbeidsovereenkomst werkt iemand in dienst van een ander, met gezag en loon. Aanneming van werk zit daartussen: een zelfstandige partij die een concreet resultaat belooft. Dat onderscheid bepaalt onder meer wie het risico draagt als het resultaat uitblijft.

Als er niet met geld wordt betaald

Het tweede lid regelt de gevallen waarin de tegenprestatie niet of niet helemaal uit geld bestaat. De titel over aanneming van werk geldt dan toch, maar alleen voor zover de aard van die tegenprestatie zich daar niet tegen verzet. Welke bepalingen in zo'n geval passen en welke niet, hangt af van wat er in plaats van geld wordt gegeven.

Een voorbeeld: een timmerman bouwt een carport en krijgt als tegenprestatie deels een tweedehands aanhanger. De overeenkomst blijft aanneming van werk, en de opdrachtgever kan zich gewoon beroepen op de regels over oplevering en gebreken.

Waarom de kwalificatie ertoe doet

Aan aanneming van werk hangt een eigen regeling: over de prijs en de richtprijs, over de waarschuwingsplicht van de aannemer, over meerwerk, over oplevering en over aansprakelijkheid voor gebreken na oplevering. Wordt de afspraak als iets anders gekwalificeerd, dan gelden die regels niet. Voor de bouw van een woning in opdracht van een particulier bevat de titel bovendien een eigen afdeling met extra bescherming (artikel 7:765 BW en verder). De discussie over de vraag welk type overeenkomst is gesloten, is daarom vaak de eerste stap in een geschil.

In de praktijk

Voor de opdrachtgever: de naam boven het contract is niet beslissend, het gaat om wat er feitelijk is afgesproken. Wordt iets tastbaars beloofd dat wordt opgeleverd, dan gelden de regels van deze titel, ook als het stuk 'offerte' of 'overeenkomst van opdracht' heet. Voor de aannemer: het beloofde resultaat is de maat waarlangs wordt afgerekend, en die verantwoordelijkheid blijft ook bestaan als hij het werk door anderen laat uitvoeren, zoals artikel 7:751 BW bevestigt.