Boek 7 Artikel 953 (7:953 BW)

Artikel 7:953 BW gaat over de bekende bepaling in aansprakelijkheidspolissen dat de verzekerde geen schuld mag erkennen. Zulke verboden bestaan, maar de wet beperkt hun werking sterk. Overtreding van een verbod om aansprakelijkheid te erkennen heeft geen gevolg voor zover de erkenning juist is. En een verbod om feiten te erkennen heeft nooit gevolg.

Feiten erkennen mag altijd

Het onderscheid tussen feiten en aansprakelijkheid is de kern van dit artikel. Feiten zijn wat er is gebeurd: dat je door rood reed, dat de ladder tegen de gevel stond, dat de hond los liep. Zulke waarheden mag een verzekerde altijd vertellen, en een polisbepaling die dat verbiedt, is zonder betekenis. Dat is niet alleen redelijk tegenover het slachtoffer, het is ook noodzakelijk: van iemand kan niet worden gevraagd te liegen of te zwijgen over wat hij heeft gezien en gedaan.

Aansprakelijkheid erkennen

Aansprakelijkheid is een juridisch oordeel: de conclusie dat je voor de gevolgen moet opdraaien. Die conclusie kan de verzekerde verkeerd trekken, bijvoorbeeld omdat hij een verweer over het hoofd ziet of omdat de ander medeschuldig is. Daarom mag een polis het erkennen daarvan verbieden. Maar overtreedt de verzekerde dat verbod en blijkt zijn erkenning achteraf juist te zijn, dan heeft de overtreding geen gevolg. De verzekeraar kan dan niet zeggen dat hij niet uitkeert omdat de verzekerde te snel schuld bekende, terwijl hij toch aansprakelijk was.

Wat er overblijft van het verbod

Het verbod behoudt betekenis voor de onjuiste erkenning. Erkent iemand aansprakelijkheid terwijl hij die niet had, dan kan de verzekeraar hem dat wel tegenwerpen; de verzekerde heeft dan immers de positie van de verzekeraar geschaad. Het praktische gevolg is dat de verzekerde niet in de val loopt van een strikt geformuleerd polisbeding, maar wel verstandig doet om het juridische oordeel aan de verzekeraar over te laten.

Een voorbeeld. Na een aanrijding zegt een automobilist tegen de andere bestuurder dat hij het stopbord over het hoofd zag en de klap veroorzaakte. Dat zijn feiten; het polisverbod raakt die mededeling niet. Zegt hij daarnaast dat hij alle schade zal vergoeden en blijkt later dat de ander veel te hard reed en medeschuldig is, dan gaat het om een onjuiste erkenning van aansprakelijkheid en kan de verzekeraar zich daarop wel beroepen.

Waarom dit belangrijk is voor het slachtoffer

Bij aansprakelijkheidsverzekering is er altijd een derde in het spel. Een polis die de verzekerde tot zwijgen dwingt over de toedracht, zou de bewijspositie van dat slachtoffer ondermijnen en de afwikkeling nodeloos rekken. Door het verbod op feitenerkenning zonder werking te laten, houdt de wet die weg open. Dit sluit aan bij het recht van de benadeelde om bij letsel of overlijden rechtstreeks betaling te verlangen.

In de praktijk

Vertel na een ongeval eerlijk wat er is gebeurd en laat het oordeel over de aansprakelijkheid aan je verzekeraar. Doe geen toezeggingen over vergoedingen en zet niets op papier waarin je alle gevolgen voor je rekening neemt. Meld de gebeurtenis meteen, want ook bij aansprakelijkheid geldt de plicht om zo spoedig mogelijk te melden en inlichtingen te verstrekken.