- Een beding tussen de werkgever en de werknemer waarbij deze laatste wordt beperkt in zijn bevoegdheid om na het einde van de overeenkomst op zekere wijze werkzaam te zijn, is slechts geldig indien: a. de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is aangegaan; en b. de werkgever dit beding schriftelijk is overeengekomen met een meerderjarige werknemer.
- In afwijking van lid 1, aanhef, en onderdeel a, kan een beding als bedoeld in lid 1 worden opgenomen in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, indien uit de bij dat beding opgenomen schriftelijke motivering van de werkgever blijkt dat het beding noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.
- De rechter kan een beding als bedoeld in lid 1 en lid 2: a. geheel vernietigen indien het beding, bedoeld in lid 2, niet noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen; of b. geheel of gedeeltelijk vernietigen indien in verhouding tot het te beschermen belang van de werkgever, de werknemer door dat beding onbillijk wordt benadeeld.
- Aan een beding als bedoeld in lid 1 of lid 2 kan de werkgever geen rechten ontlenen, indien het eindigen of niet voortzetten van de arbeidsovereenkomst het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever.
- Indien een beding als bedoeld in lid 1 of lid 2 de werknemer in belangrijke mate belemmert om anders dan in dienst van de werkgever werkzaam te zijn, kan de rechter steeds bepalen dat de werkgever voor de duur van de beperking aan de werknemer een vergoeding moet betalen. De rechter stelt de hoogte van deze vergoeding met het oog op de omstandigheden van het geval naar billijkheid vast. De vergoeding is niet verschuldigd, indien het eindigen of niet voortzetten van de arbeidsovereenkomst het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer.
←
Terug 7:652 · Geldigheid en duur van een proeftijd
Verder 7:653a · Nevenwerkzaamheden verbieden naast de eigen baan
→
Boek 7 Artikel 653 (7:653 BW)
Geldigheid van een concurrentiebeding na het dienstverband
Wettekst
Toelichting
Een concurrentiebeding beperkt de werknemer in zijn mogelijkheid om na het einde van het dienstverband bepaald werk te doen: niet bij een concurrent gaan werken, niet voor zichzelf beginnen in dezelfde markt, soms ook geen klanten of collega's meenemen. Het artikel bepaalt dat zo'n beding slechts geldig is als het schriftelijk is overeengekomen met een meerderjarige werknemer en het contract in beginsel voor onbepaalde tijd is aangegaan.
Bij een tijdelijk contract
In een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd kan een concurrentiebeding alleen worden opgenomen als uit een schriftelijke motivering van de werkgever, opgenomen bij dat beding, blijkt dat het noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. Ontbreekt een motivering bij het beding, dan is niet voldaan aan de voorwaarde waaronder lid 2 een concurrentiebeding in een tijdelijk contract toelaat, en blijft het uitgangspunt van lid 1 gelden: geldig alleen bij een contract voor onbepaalde tijd. Is er wel een motivering, dan kan de rechter op grond van lid 3 onder a het beding geheel vernietigen als het niet noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.
Wat de rechter kan doen
- Geheel vernietigen. Als bij een tijdelijk contract de noodzaak vanwege zwaarwegende belangen ontbreekt.
- Geheel of gedeeltelijk vernietigen. Als de werknemer door het beding onbillijk wordt benadeeld in verhouding tot het belang dat de werkgever met het beding beschermt.
- Een vergoeding toekennen. Belemmert het beding de werknemer in belangrijke mate om ander werk te vinden, dan kan de rechter bepalen dat de werkgever voor de duur van de beperking een vergoeding betaalt, waarvan hij de hoogte naar billijkheid vaststelt.
Wanneer de werkgever er niets aan heeft
Is de arbeidsovereenkomst geëindigd of niet voortgezet door ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, dan kan hij aan het beding geen rechten ontlenen. Omgekeerd is de vergoeding niet verschuldigd als het einde van het dienstverband het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer.
Kan hiervan worden afgeweken
De eisen van dit artikel zijn niet contractueel opzij te zetten: een beding dat er niet aan voldoet, mist geldigheid of kan door de rechter worden vernietigd. Wel kunnen partijen altijd afspreken dat het beding vervalt, bijvoorbeeld bij het vertrek zelf. Voor een beding dat de werknemer verbiedt om tijdens het dienstverband elders te werken, geldt dit artikel niet; dat valt onder artikel 7:653a BW.
In de praktijk
Een it-specialist met een jaarcontract heeft een schriftelijk concurrentiebeding getekend, maar bij het beding staat geen enkele motivering van de werkgever. Wil hij naar een ander bedrijf, dan is de eerste vraag of lid 2 is nageleefd; zonder motivering bij het beding is dat niet het geval. Voor de beoordeling van een concurrentiebeding zijn steeds dezelfde punten van belang: is het schriftelijk overeengekomen met een meerderjarige werknemer, is het contract vast of tijdelijk, en staat er bij een tijdelijk contract een motivering bij.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Blijft het beding gelden na een functiewijziging?
Na een ingrijpende wijziging van de functie rees de vraag of het eerder overeengekomen concurrentiebeding nog gold. De Hoge Raad houdt vast aan de regel dat het beding geheel of gedeeltelijk zijn geldigheid verliest als het door de wijziging aanmerkelijk zwaarder is gaan drukken. De rechter moet daarvoor onderzoeken, en in zijn motivering tot uitdrukking brengen, of en in welke mate de wijziging het beding na afloop van het dienstverband tot een zwaardere belemmering maakt. Daarbij mag hij betekenis hechten aan de mate waarin de wijziging voor de werknemer voorzienbaar was toen hij het beding aanvaardde.
-
Hoe streng is het schriftelijkheidsvereiste?
Een werknemer ondertekende een brief waarin werd verwezen naar bijgevoegde arbeidsvoorwaarden; in die voorwaarden stond een concurrentiebeding. De Hoge Raad oordeelt dat daarmee aan het schriftelijkheidsvereiste is voldaan. Voldoende is dat de werknemer een stuk heeft ondertekend waarin het beding is opgenomen, of waarin wordt verwezen naar bijgevoegde voorwaarden waarin het beding als onderdeel van de arbeidsvoorwaarden voorkomt. De bijgevoegde voorwaarden zelf hoeven niet afzonderlijk te zijn ondertekend.
-
Telt het belang om personeel vast te houden mee?
Een werkgever verzette zich tegen schorsing van een concurrentiebeding met het argument dat hij de werknemer in een krappe arbeidsmarkt nog enige tijd nodig had. De Hoge Raad oordeelde dat bij de belangenafweging van artikel 7:653 lid 3 onder b BW geen rol speelt het belang van de werkgever om een werknemer nog een zekere tijd in dienst te houden. Het beding dient ter bescherming van het bedrijfsdebiet, niet om personeelsverloop tegen te gaan. Het cassatieberoep werd verworpen.
-
Geldt de klachtplicht bij een concurrentiebeding?
Een werkgever sprak een ex-werknemer aan wegens overtreding van een concurrentiebeding; die wierp tegen dat te laat was geklaagd. De Hoge Raad oordeelde dat de klachtplicht van artikel 6:89 BW alleen geldt bij een gebrekkige prestatie en niet bij het in het geheel niet nakomen van een verplichting; het overtreden van een concurrentiebeding is zo'n geval, zodat de klachtplicht niet van toepassing is. Stilzitten van de werkgever kan wel meewegen bij matiging van de boete of bij rechtsverwerking. Het hof had bovendien een deel van de gestelde overtredingen ten onrechte onbesproken gelaten.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.