Boek 7 Artikel 752 (7:752 BW)

Lang niet elke klus begint met een vaste aanneemsom. Soms wordt er alleen een schatting gegeven, soms wordt er helemaal geen prijs genoemd. Dit artikel regelt wat er dan geldt. Zonder afgesproken prijs is de opdrachtgever een redelijke prijs verschuldigd. Is er een richtprijs gegeven, dan mag die met niet meer dan tien procent worden overschreden, tenzij de aannemer op tijd heeft gewaarschuwd dat het meer wordt.

Wanneer een redelijke prijs geldt

Dat is het geval als bij het sluiten van de overeenkomst geen prijs is bepaald of als alleen een richtprijs is genoemd. Wat redelijk is, wordt niet uit de lucht gegrepen: er moet worden gekeken naar de prijzen die deze aannemer op dat moment gewoonlijk bedong, en naar de verwachtingen die hij zelf over de vermoedelijke prijs heeft gewekt. Een orde van grootte die hij in het gesprek noemde, weegt dus mee bij het bepalen van de redelijke prijs, maar bindt hem niet zonder meer; een vaste marge waarboven hij niet mag uitkomen, geldt pas als er een richtprijs is afgesproken.

De grens van tien procent

Bij een richtprijs is de bovengrens duidelijk: tien procent boven de richtprijs. Dwingend recht is dat niet: partijen kunnen in de overeenkomst iets anders afspreken, bijvoorbeeld dat bepaalde posten buiten die marge blijven. Hebben zij dat niet gedaan, dan moet de aannemer die boven de tien procent wil uitkomen aan één voorwaarde voldoen.

• Zo tijdig mogelijk waarschuwen voor de waarschijnlijkheid van een verdere overschrijding. Niet achteraf op de eindfactuur, maar op het moment dat hij het ziet aankomen.
• De opdrachtgever de kans geven te reageren, door het werk alsnog te beperken of te vereenvoudigen.

- Meewerken aan die versobering, binnen de grenzen van het redelijke. De aannemer mag een beperking dus niet zonder goede reden weigeren en vervolgens de hogere rekening sturen.

Ook bij een geschat aantal uren

Het derde lid trekt dezelfde regel door naar de situatie waarin de prijs afhangt van een bij de overeenkomst geschatte tijdsduur. Wordt er gewerkt op basis van een geschat aantal uren tegen een tarief, dan geldt die schatting op dezelfde manier als een richtprijs: ver erboven uitkomen mag alleen na een tijdige waarschuwing.

Een voorbeeld: een aannemer noemt voor het vernieuwen van een badkamer een richtprijs. Halverwege blijkt de vloer aangetast en ziet hij dat het werk fors duurder wordt. Waarschuwt hij dan meteen, dan kan de opdrachtgever kiezen: doorgaan, of het werk versoberen door bijvoorbeeld goedkoper tegelwerk te nemen. Zwijgt hij en presenteert hij aan het eind een rekening ver boven de richtprijs, dan kan de opdrachtgever het meerdere boven de tien procent afwijzen.

In de praktijk

Voor de opdrachtgever: vraag altijd of het genoemde bedrag een vaste prijs of een richtprijs is, en leg dat vast, want daar hangt de hele regeling van dit artikel aan. Krijgt u een waarschuwing, reageer dan snel en schriftelijk, want de mogelijkheid om te versoberen is beperkt tot het moment dat er nog wat te kiezen valt. Voor de aannemer: waarschuwen is niet alleen netjes, het is de voorwaarde om boven de marge van tien procent te mogen uitkomen. Is er wel een vaste aanneemsom afgesproken, dan speelt dit artikel niet en gelden de regels over kostenverhogende omstandigheden en meerwerk.