Boek 7 Artikel 606 (7:606 BW)

Soms nemen twee of meer personen samen iets in bewaring: twee compagnons, een stel, twee bedrijven die samen een depot voeren. Dit artikel zorgt ervoor dat de bewaargever daar geen last van heeft. Zij zijn hoofdelijk verbonden tot teruggave van de zaak en tot vergoeding van de schade die ontstaat als die verplichting niet wordt nagekomen.

Wat hoofdelijk betekent

Hoofdelijk verbonden zijn houdt in dat de bewaargever ieder van hen voor het geheel kan aanspreken. Hij hoeft niet uit te zoeken wie van hen de zaak feitelijk onder zich had of door wiens toedoen zij is beschadigd, en hij hoeft zijn vordering niet te splitsen. Betaalt of presteert een van hen, dan is de bewaargever voldaan; de onderlinge verdeling tussen de bewaarnemers is vervolgens hun eigen zaak.

Waarvoor het geldt

De hoofdelijkheid ziet op twee verplichtingen: de teruggave van de zaak zelf en de vergoeding van de schade die het gevolg is van tekortschieten in die teruggave. Zij vloeit voort uit het feit dat zij de zaak samen in bewaring hebben genomen; dat samen aannemen is dus het aanknopingspunt, niet de vraag wie er uiteindelijk het meeste werk aan had.

De uitzondering

De regel geldt niet als de tekortkoming aan geen van hen kan worden toegerekend. Is de zaak verloren gegaan door een oorzaak die geen van de bewaarnemers valt aan te rekenen, dan ontstaat er geen aansprakelijkheid — niet bij een van hen afzonderlijk en dus ook niet hoofdelijk. Of dat zo is, wordt beoordeeld tegen de achtergrond van de zorg die van een goed bewaarder mag worden verwacht, de maatstaf van artikel 7:602 BW.

Waarom dit praktisch is

Zonder deze bepaling zou de bewaargever moeten reconstrueren wat er binnen de kring van bewaarnemers precies is gebeurd, terwijl hij daar het minste zicht op heeft. De wet legt dat onderzoek waar de kennis zit. Dat sluit aan bij de gedachte die de hele titel draagt: wie andermans zaak onder zich neemt, moet die kunnen teruggeven, en de eigenaar hoeft zich niet in de interne organisatie van de bewaarnemers te verdiepen.

Een alledaags voorbeeld. Twee broers nemen samen de inboedel van een kennis in bewaring; de een zet de dozen in zijn schuur, de ander neemt de waardevolle spullen mee naar huis. Als er iets verdwijnt, kan de eigenaar elk van beiden voor het geheel aanspreken, ongeacht bij wie het weg is. Ontstaat de schade door een oorzaak die aan geen van beiden kan worden toegerekend, dan blijft de aansprakelijkheid uit; kan de een zich wel op overmacht beroepen en de ander niet, dan blijven zij samen verbonden.

In de praktijk

• Eén adres volstaat. De bewaargever kan zich tot elk van de bewaarnemers wenden voor het geheel.
• Interne verdeling is hun probleem. Wie uiteindelijk wat draagt, regelen de bewaarnemers onderling.
• Toerekening blijft de sleutel. Alleen als de tekortkoming aan geen van de bewaarnemers kan worden toegerekend, blijft aansprakelijkheid uit.