Artikel 7:76 BW: Toegestane kredietvergoeding en het wettelijk maximum

Een kredietgever mag maar op twee manieren verdienen aan een consumentenkrediet: met een vergoeding die verschuldigd is bij afwikkeling volgens de afgesproken betalingsregeling, en met een vergoeding die verschuldigd wordt als de consument na ingebrekestelling in gebreke blijft. Elke andere vorm van kredietvergoeding is verboden, of die nu wordt bedongen, in rekening gebracht of aanvaard. Daarnaast stelt een algemene maatregel van bestuur een maximum aan wat er mag worden gerekend en aan de momenten waarop dat mag.

De twee toegestane vormen

• De vergoeding bij normale afwikkeling. Wat de consument betaalt zolang hij zich aan de betalingsregeling van het contract houdt. Dit is de gewone prijs van het krediet.

- De vergoeding bij nalatigheid. Wat verschuldigd wordt als de consument, na in gebreke te zijn gesteld, zijn betalingsverplichting niet nakomt. Er is dus eerst een ingebrekestelling nodig; zonder die stap kan deze vergoeding niet lopen.

Wat onder de kredietvergoeding valt

Het onderscheid in het eerste lid gaat over het moment en de grond waarop een vergoeding verschuldigd wordt, niet over de naam die een kostenpost draagt. Een vergoeding die niet aansluit bij de betalingsregeling en ook niet pas na ingebrekestelling verschuldigd wordt, past in geen van beide categorieën en mag niet worden bedongen. Het verbod geldt zowel voor de kredietgever als voor de leverancier van de goederen of diensten; kosten die via de winkel lopen in plaats van via de financier, vallen er dus evengoed onder.

Het maximum

Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur wordt, ten einde het aanvaarden door de kredietgever van te grote risico's tegen te gaan, bepaald hoe hoog de kredietvergoeding ten hoogste mag zijn en op welke tijdstippen zij in rekening mag worden gebracht. Dat maximum kan worden uitgedrukt in een geldsom, in een percentage of in een andere vorm, en het mag verschillen naargelang de hoogte van de kredietsom, de looptijd en de aflossingstermijnen, de vorm van de vergoeding en de vraag of zij vast of variabel is.

Het tarief zelf staat dus niet in de wet en verandert ook met enige regelmaat. Wie wil weten wat op een bepaald moment de bovengrens is, moet die regeling raadplegen; het artikel zelf geeft alleen het kader.

Wat er gebeurt bij overschrijding

Het laatste lid maakt van het maximum een hard verbod. De kredietgever en de leverancier mogen geen hogere vergoeding bedingen, in rekening brengen of aanvaarden dan is toegestaan, en zij mogen de vergoeding ook niet op een ander moment berekenen dan is toegelaten. Het verbod is dus niet beperkt tot wat in het contract staat: ook het in rekening brengen en het aanvaarden van een te hoge vergoeding worden uitdrukkelijk genoemd.

Volgens artikel 7:83 BW kan van deze afdeling niet ten nadele van de consument worden afgeweken.

In de praktijk

Voor de consument is de vuistregel: een vergoeding wegens nalatigheid mag pas na een ingebrekestelling worden gerekend. Voor de kredietgever betekent dit artikel dat het verbod ook geldt voor de leverancier die aan het krediet meewerkt.