- De koper kan er geen beroep meer op doen dat hetgeen is afgeleverd niet aan de overeenkomst beantwoordt, indien hij de verkoper daarvan niet binnen bekwame tijd nadat hij dit heeft ontdekt of redelijkerwijs had behoren te ontdekken, kennis heeft gegeven. Blijkt echter aan de zaak een eigenschap te ontbreken die deze volgens de verkoper bezat, of heeft de afwijking betrekking op feiten die hij kende of behoorde te kennen doch die hij niet heeft meegedeeld, dan moet de kennisgeving binnen bekwame tijd na de ontdekking geschieden. Bij een consumentenkoop moet de kennisgeving binnen bekwame tijd na de ontdekking geschieden, waarbij een kennisgeving binnen een termijn van twee maanden na de ontdekking tijdig is.
- Rechtsvorderingen en verweren, gegrond op feiten die de stelling zouden rechtvaardigen dat de afgeleverde zaak niet aan de overeenkomst beantwoordt, verjaren door verloop van twee jaren na de overeenkomstig het eerste lid gedane kennisgeving. Doch de koper behoudt de bevoegdheid om aan een vordering tot betaling van de prijs zijn recht op vermindering daarvan of op schadevergoeding tegen te werpen.
- De termijn loopt niet zolang de koper zijn rechten niet kan uitoefenen als gevolg van opzet van de verkoper.
←
Terug 7:22 · Ontbinding en prijsvermindering bij een gebrekkige consumentenaankoop
Verder 7:24 · Schadevergoeding voor de consument bij een gebrekkig product
→
Boek 7 Artikel 23 (7:23 BW)
Op tijd klagen over een gebrek en de verjaring daarna
Wettekst
Toelichting
Wie ontdekt dat zijn aankoop niet deugt, moet dat melden bij de verkoper. Doet hij dat te laat, dan verliest hij zijn beroep op het gebrek, hoe terecht zijn klacht ook was. Dit artikel bepaalt hoe snel er moet worden geklaagd en hoe lang de koper daarna nog naar de rechter kan.
Klagen binnen bekwame tijd
De melding moet binnen bekwame tijd gebeuren nadat de koper het gebrek heeft ontdekt of redelijkerwijs had moeten ontdekken. Wat bekwame tijd is, hangt af van de omstandigheden: de aard van de zaak, de ernst van het probleem, en of de verkoper belang heeft bij snelle melding om nog onderzoek te kunnen doen. Bij bederfelijke waar is dat kort, bij een verborgen constructiefout in een huis ruimer.
Voor twee situaties geldt een gunstiger startpunt voor de koper. Ontbreekt aan de zaak een eigenschap die de verkoper uitdrukkelijk toeschreef, of gaat het om feiten die de verkoper kende of behoorde te kennen maar niet meedeelde, dan gaat de termijn pas lopen bij de werkelijke ontdekking. Van de koper wordt dan dus geen actief onderzoek verwacht.
De consument en de twee maanden
Bij een consumentenkoop moet ook binnen bekwame tijd na de ontdekking worden geklaagd, maar hier telt alleen het moment waarop de koper het gebrek werkelijk ontdekte. Anders dan bij een gewone koop kan hem dus niet worden tegengeworpen dat hij het eerder had kunnen opmerken. Daarbij voegt de wet een harde ondergrens toe: een melding binnen twee maanden na de ontdekking is in elk geval tijdig. Dat is geen aansporing om te wachten, want de termijn begint bij de ontdekking en niet bij de aankoop, en wie langer wacht kan alsnog te laat zijn. Het is een zekerheid: binnen die twee maanden kan de verkoper de klacht niet als te laat afwijzen.
De verjaring van twee jaar
Na de melding heeft de koper twee jaar om zijn rechten uit te oefenen. Vorderingen en verweren die stoelen op het gebrek verjaren door verloop van twee jaren na de kennisgeving. Die termijn kan worden gestuit, bijvoorbeeld met een duidelijke schriftelijke aanmaning waarin de koper zich zijn rechten voorbehoudt.
Eén bevoegdheid blijft altijd overeind. Wordt de koper aangesproken tot betaling van de prijs, dan mag hij daartegenover nog steeds zijn recht op vermindering van die prijs of op schadevergoeding inroepen, ook als de twee jaar zijn verstreken. Het verweer overleeft dus de vordering.
Opzet van de verkoper
Zolang de koper zijn rechten niet kan uitoefenen door opzet van de verkoper, loopt de termijn niet. Wie een gebrek bewust verhult, kan zich dus niet later op tijdsverloop beroepen. Dat sluit aan bij de gedachte dat termijnen bedoeld zijn om onzekerheid te beëindigen, niet om misleiding te belonen.
Een voorbeeld
In maart ontdekt u dat de nieuwe vloer op meerdere plaatsen bol staat. U meldt dat in april schriftelijk bij de leverancier; dat is binnen twee maanden na de ontdekking en dus tijdig. De leverancier houdt de boot af. U hebt vanaf uw melding twee jaar om te vorderen, en u kunt die termijn stuiten met een aangetekende brief waarin u nakoming eist.
In de praktijk
Deze bepaling kost kopers in de praktijk vaker hun zaak dan het gebrek zelf. Drie dingen helpen.
- Meld meteen en schriftelijk. Een e-mail met datum en foto's is het beste bewijs dat u op tijd was.
- Beschrijf het probleem concreet in plaats van een algemene klacht; dat maakt duidelijk waarover u hebt geklaagd.
- Houd de tweejaarstermijn in de gaten en stuit die tijdig als de discussie lang duurt.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke verjaringstermijn geldt bij non-conformiteit?
Verkochte grond bleek vervuild, terwijl bij de verkoop een schone-grondverklaring was afgegeven. De koper probeerde de korte verjaringstermijn van twee jaar te ontlopen door zijn vordering op onrechtmatige daad te gronden, met een beroep op de langere termijn van het algemene verjaringsrecht. De Hoge Raad besliste dat de tweejarige termijn van het tweede lid geldt voor iedere rechtsvordering die feitelijk is gegrond op het niet beantwoorden van de afgeleverde zaak aan de overeenkomst, ook wanneer de koper die vordering (mede) op onrechtmatige daad baseert. Daarmee is de korte termijn niet te omzeilen door de vordering anders in te kleden.
-
Mag de koper eerst een deskundige laten onderzoeken?
Een particuliere koper van een woning zag in het voorjaar van 2001 de verf van een houten topschot bollen. Hij liet eind september 2001 een bouwkundig adviesbureau onderzoek doen en stelde de verkoper daags na het rapport, op 27 september 2001, aansprakelijk; het hof vond dat te laat en woog niet mee dat de koper zelf geen deskundige was. De Hoge Raad oordeelde anders: een particuliere koper die zelf geen verstand van de gebreken heeft, mag een deskundige laten onderzoeken wat de aard, ernst en oorzaak ervan zijn, mits hij daarbij de voortvarendheid betracht die in redelijkheid van hem kan worden verwacht, en mag in beginsel de uitslag van dat onderzoek afwachten voordat hij de verkoper waarschuwt. Wat 'bekwame tijd' is, hangt dus mede af van de tijd die zulk onderzoek vergt.
-
Wegen mededelingen van de verkoper mee?
Bij de koop van een tankstation met grond bleek de bodem verontreinigd. De Hoge Raad oordeelde dat het hof bij de vraag of het tankstation ondanks die verontreiniging aan de overeenkomst beantwoordde alle van belang zijnde omstandigheden had moeten betrekken, waaronder de mededelingen die de verkoper over de zaak had gedaan. Ook wanneer verontreiniging op zichzelf aan het gebruik niet in de weg staat, kan het gekochte toch niet aan de overeenkomst beantwoorden als de koper op grond van die mededelingen geen verontreiniging hoefde te verwachten.
-
Hoe snel moet de koper onderzoeken en klagen?
Vervolg op dezelfde tankstationzaak, na verwijzing. De Hoge Raad zette uiteen dat de onderzoeks- en klachtplicht van de koper niet los kunnen worden gezien van de aard van de gekochte zaak en de overige omstandigheden. Hoe voortvarend de koper moet zijn, hangt onder meer af van de ingewikkeldheid van het onderzoek en van de medewerking van derden die daarvoor nodig is: is het onderzoek eenvoudig, dan mag het niet lang duren; is het kostbaar of langdurig, dan moet de koper daarvoor tijd worden gegund. Zijn de belangen van de verkoper door het tijdsverloop niet geschaad, dan is er niet spoedig voldoende reden om de koper gebrek aan voortvarendheid te verwijten.
-
Wie moet stellen en bewijzen dat tijdig is geklaagd?
Na een koop van partijen petten verweerde de verkoper zich met de stelling dat de koper niet tijdig had geklaagd. De Hoge Raad besliste dat stelplicht en bewijslast over het moment van klagen bij de schuldeiser liggen: voert de wederpartij dit verweer, dan moet de schuldeiser gemotiveerd stellen en zo nodig bewijzen dat en wanneer hij heeft geprotesteerd. De klachtplicht is volgens de Hoge Raad een in de wet geregelde vorm van rechtsverwerking, te beoordelen aan de hand van alle relevante omstandigheden.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.