Boek 7 Artikel 944 (7:944 BW)

Artikel 7:944 BW opent de afdeling over schadeverzekering met een korte omschrijving: het is de verzekering die strekt tot vergoeding van vermogensschade die de verzekerde zou kunnen lijden. Twee elementen springen eruit. De uitkering dient tot vergoeding van schade, en die schade moet vermogensschade zijn. Daarmee is de schadeverzekering scherp afgezet tegen de sommenverzekering, waarbij een vooraf afgesproken bedrag wordt uitgekeerd zonder dat schade hoeft te worden aangetoond.

Vergoeding van werkelijke schade

Omdat de uitkering strekt tot vergoeding, hangt de omvang ervan af van wat er werkelijk verloren is gegaan en van de maatstaf die de polis daarvoor kiest. Wie zijn fiets op dagwaarde verzekert, krijgt geen nieuwe racefiets vergoed. De bovengrens trekt artikel 7:960 BW: de verzekerde mag door de vergoeding niet duidelijk beter af zijn dan hij zonder de gebeurtenis was geweest. Dat verbiedt niet elk voordeel — een dekking naar nieuwwaarde is toegestaan — maar het sluit uit dat de verzekering een bron van winst wordt. Dat verklaart ook waarom later in de afdeling regels staan over onderverzekering, oververzekering en dubbele verzekering.

Vermogensschade

Het moet gaan om schade aan het vermogen: waardevermindering, verlies, kosten die moeten worden gemaakt, gemiste winst voor zover die is meeverzekerd. Ander nadeel, zoals verdriet of gederfde levensvreugde, is op zichzelf geen vermogensschade. Dat betekent niet dat zulk nadeel nooit via een verzekering wordt vergoed: bij een aansprakelijkheidsverzekering vergoedt de verzekeraar wat de verzekerde aan een slachtoffer moet betalen, en die verplichting kan ook smartengeld omvatten. Voor de verzekerde zelf is dat een vermogenslast.

Herkennen in de dagelijkse praktijk

Of een polis een schadeverzekering is, hangt niet af van de naam, maar van de vraag of de uitkering is gekoppeld aan werkelijk geleden vermogensnadeel. Ook polissen die op het eerste gezicht weinig met schade te maken lijken te hebben, kunnen daaronder vallen.

• Annuleringsverzekering: vergoedt de kosten die verloren gaan als een geboekte reis niet doorgaat.
• Kredietverzekering: dekt het verlies dat een leverancier lijdt als een afnemer zijn rekening niet betaalt.
• Reisbagageverzekering: vergoedt de waarde van gestolen of beschadigde spullen onderweg, naar de maatstaf die de polis hanteert.

Een voorbeeld. Iemand raakt bij een aanrijding gewond en heeft twee verzekeringen: een ongevallenverzekering die bij blijvend letsel een vast bedrag uitkeert, en een polis die zijn werkelijke medische kosten en inkomensverlies vergoedt. De eerste is een sommenverzekering, de tweede een schadeverzekering. Bij de tweede moet hij aantonen wat hij werkelijk kwijt is; bij de eerste is dat niet nodig.

In de praktijk

Kijk bij elke polis eerst welk type het is, want daar hangt veel van af: de bewijslast bij een claim, de vraag of de verzekeraar zich op de veroorzaker kan verhalen, en de vraag of naast deze uitkering nog een andere vergoeding kan worden gevorderd. Bij een schadeverzekering is de eerste vraag steeds welk belang precies is verzekerd en wie dat belang heeft; de daaropvolgende artikelen werken dat uit.