Boek 7 Artikel 929 (7:929 BW)

Artikel 7:929 BW zet een klok op het beroep van de verzekeraar op verzwijging. Ontdekt hij dat de mededelingsplicht van artikel 7:928 BW niet is nagekomen, dan kan hij daaraan alleen gevolgen verbinden als hij de verzekeringnemer binnen twee maanden na die ontdekking op de niet-nakoming wijst, met vermelding van de mogelijke gevolgen. Doet hij dat niet, dan is de kans voorbij en blijft de verzekering staan zoals zij is.

De waarschuwing binnen twee maanden

De termijn begint te lopen op het moment van ontdekking, niet op het moment van sluiten en niet op het moment van de schade. Ontdekking betekent dat de verzekeraar voldoende zekerheid heeft dat er onjuist of onvolledig is gemeld, niet dat hij een vaag vermoeden heeft. De mededeling moet twee dingen bevatten: dat de plicht niet is nagekomen, en welke gevolgen dat kan hebben. Een brief die alleen zegt dat het dossier wordt onderzocht, is dus onvoldoende.

Opzegging door de verzekeraar

In twee gevallen mag de verzekeraar de overeenkomst met onmiddellijke ingang opzeggen, ook weer binnen twee maanden na ontdekking. Het eerste is dat de verzekeringnemer heeft gehandeld met het opzet om hem te misleiden. Het tweede is dat hij bij kennis van de werkelijke situatie in het geheel geen verzekering zou hebben gesloten. In alle andere gevallen, bijvoorbeeld wanneer hij wel had verzekerd maar tegen een hogere premie, blijft de overeenkomst bestaan en wordt de uitkering aangepast volgens artikel 7:930 BW.

Opzegging door de verzekeringnemer

De verzekeringnemer heeft een eigen opzeggingsrecht met dadelijke ingang. Hij kan daarvan gebruikmaken binnen twee maanden nadat de verzekeraar hem op de niet-nakoming heeft gewezen, of nadat de verzekeraar zich bij een schade op die niet-nakoming beroept. Dat is redelijk: wie hoort dat zijn dekking wankelt, moet elders terecht kunnen zonder aan het contract vast te zitten. Bij een persoonsverzekering mag hij de beëindiging beperken tot de persoon om wiens risico het gaat, zodat de dekking voor de anderen op de polis in stand blijft.

Een voorbeeld. Een verzekeraar ontdekt bij een inbraakschade dat de woning niet permanent werd bewoond, anders dan op het aanvraagformulier stond. Hij wil dat inroepen, maar schrijft de klant pas vier maanden later aan. Dan is hij te laat: hij kan aan de verzwijging geen gevolgen meer verbinden en moet de schade behandelen alsof correct was gemeld. Had hij binnen twee maanden geschreven en toegelicht wat de gevolgen konden zijn, dan was de weg naar vermindering of weigering wel open geweest.

Kan hiervan worden afgeweken

Deze bepaling hoort bij de kern van de regeling over de mededelingsplicht en is bedoeld om de verzekeringnemer een duidelijk moment van zekerheid te geven. Die bescherming werkt alleen dwingend wanneer de verzekeringnemer een natuurlijk persoon is die de verzekering buiten de uitoefening van een beroep of bedrijf sluit; artikel 7:943 BW beperkt het tot die groep. Bij zo'n particuliere verzekering houden polisvoorwaarden die de verzekeraar een langere termijn geven of de waarschuwingsplicht schrappen dus geen stand, terwijl bij een zakelijke verzekering wel afwijkende afspraken mogelijk zijn.

In de praktijk

Noteer bij een discussie over verzwijging altijd twee data: wanneer de verzekeraar het wist en wanneer hij het schreef. Ontbreekt een tijdige brief met uitleg over de gevolgen, dan is dat het eerste en vaak beslissende verweer. Loopt de dekking af doordat wordt opgezegd, zorg dan dat er aansluitend een nieuwe verzekering is; opzegging met dadelijke ingang laat anders een gat vallen.