Boek 7 Artikel 656 (7:656 BW)

Bij het einde van de arbeidsovereenkomst moet de werkgever op verzoek van de werknemer een getuigschrift uitreiken. Dat is geen aanbevelingsbrief maar een zakelijke verklaring over het dienstverband. De werknemer bepaalt zelf of hij er een wil en, voor een deel van de inhoud, wat erin komt te staan. Zo houdt hij regie over wat een volgende werkgever te zien krijgt.

Wat er altijd in staat

• De aard van het werk. Wat de werknemer deed en hoeveel uren per dag of per week.

- De duur. De begindatum en de einddatum van het dienstverband.

Wat er alleen op verzoek in staat

Drie onderdelen komen er uitsluitend in als de werknemer daarom vraagt: een opgave van de wijze waarop hij aan zijn verplichtingen heeft voldaan, dus hoe hij gefunctioneerd heeft; een opgave van de wijze waarop de arbeidsovereenkomst is geëindigd; en, als de werkgever heeft opgezegd, de reden daarvoor. De werknemer die alleen een neutraal getuigschrift wil met functie en periode, kan het daarbij laten. Vraagt hij wel om die onderdelen, dan moet de werkgever ze opnemen en naar waarheid invullen.

Heeft de werknemer zelf opgezegd en is hij daardoor een vergoeding aan de werkgever verschuldigd, dan mag de werkgever dat in het getuigschrift zetten. Dat is de enige toevoeging die de wet hem uit eigen beweging toestaat.

Aansprakelijkheid bij misbruik

De wet is streng over wat er misgaat rond het getuigschrift. Aansprakelijk voor de daardoor veroorzaakte schade is de werkgever die weigert het gevraagde getuigschrift af te geven, die een verzoek om de aanvullende onderdelen negeert, die door opzet of schuld onjuiste mededelingen opneemt, of die het stuk van een kenmerk voorziet of zo inricht dat er iets over de werknemer wordt gezegd wat niet in de bewoordingen staat. Die laatste categorie ziet op verborgen signalen: een code, een afwijkende opmaak of een weggelaten standaardzin waaruit een ingewijde lezer iets moet opmaken. De aansprakelijkheid geldt niet alleen tegenover de werknemer, maar ook tegenover derden die op het getuigschrift afgaan.

Kan hiervan worden afgeweken

De wet laat geen regeling toe die voor de werknemer ongunstiger uitpakt. Een afspraak in een vaststellingsovereenkomst dat de werknemer geen getuigschrift krijgt, of dat daarin een negatieve passage komt te staan die hij niet heeft gevraagd, houdt dus geen stand. Afspraken die de werknemer méér geven, bijvoorbeeld een positieve referentie of een vast aanspreekpunt voor navraag, zijn wel mogelijk en worden vaak vastgelegd bij een beëindiging met wederzijds goedvinden.

In de praktijk

Vraag het getuigschrift aan bij het vertrek en bedenk vooraf welke onderdelen je erin wilt. Is de arbeidsovereenkomst op een pijnlijke manier geëindigd, dan is een sober getuigschrift met functie en periode vaak verstandiger dan een uitgebreide versie. Voor werkgevers geldt dat een correct, feitelijk getuigschrift niet alleen verplicht is, maar ook het risico wegneemt dat zij later voor schade worden aangesproken door de werknemer of door zijn nieuwe werkgever.