Boek 8 Artikel 1035 (8:1035 BW)

De regeling over gevaarlijke stoffen legt de aansprakelijkheid bij de scheepseigenaar. Eén van de weinige situaties waarin hij vrijuit gaat, is die waarin niemand hem heeft verteld dat de stof gevaarlijk was. Artikel 8:1035 BW zorgt ervoor dat er dan niet ineens niemand meer aansprakelijk is.

De verschuiving

Is de eigenaar niet aansprakelijk omdat de gevaarlijke aard van de stof niet is gemeld en hij dat ook niet hoefde te weten, dan is de afzender of de andere persoon die had moeten inlichten aansprakelijk volgens deze afdeling. De benadeelde valt dus niet tussen wal en schip: het regime blijft hetzelfde, alleen de aansprakelijke partij wisselt.

Dat de regeling zelf van toepassing blijft, is voor de benadeelde belangrijk. Hij houdt dezelfde risicoaansprakelijkheid en hoeft geen schuld aan te tonen bij de afzender; het enkele feit dat de melding uitbleef, brengt de aansprakelijkheid bij hem.

• de eigenaar gaat vrijuit, de afzender komt ervoor in de plaats
• de benadeelde houdt dezelfde grondslag

- de afzender kan niet buiten deze afdeling om worden vrijgesteld

Beperking en fonds

Op de afzender of die andere persoon zijn de regels over beperking van aansprakelijkheid uit titel 12 en de bijbehorende fondsregeling uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering van overeenkomstige toepassing. Hij komt dus in dezelfde positie als de eigenaar zou hebben gehad: aansprakelijk zonder schuld, maar met de mogelijkheid zijn aansprakelijkheid te beperken en daarvoor een fonds te vormen.

Wat hij niet kan inroepen

Eén mogelijkheid is hem uitdrukkelijk ontzegd: hij kan geen beroep doen op de bepaling die de eigenaar beschermt tegen aanspraken buiten deze afdeling om. De afzender kan zich dus niet verschuilen achter het gesloten karakter van de regeling; hij kan naast deze afdeling ook op andere gronden worden aangesproken.

Dat verschil is verklaarbaar. De eigenaar draagt een risicoaansprakelijkheid die hij niet altijd kan sturen; de afzender die niet meldt, heeft zelf een informatieplicht geschonden en verdient daarom minder bescherming.

In de praktijk

Een verlader biedt een partij aan onder een onschuldige omschrijving terwijl het om een aangewezen gevaarlijke stof gaat. Ontstaat er schade, dan gaat de scheepseigenaar vrijuit als hij aannemelijk maakt dat hij niets wist en niets hoefde te weten, en komt de rekening bij de verlader. Voor verladers betekent dit dat de aanduiding op vervoerdocumenten en veiligheidsinformatie geen administratieve formaliteit is: zij bepaalt wie een miljoenenschade draagt.