Boek 8 Artikel 625 (8:625 BW)

De regeling voor gevaarlijke stoffen aan boord van een zeeschip legt de aansprakelijkheid in beginsel bij de reder. Eén ontheffingsgrond haalt hem daar echter uit: hij is niet aansprakelijk wanneer hem niet is verteld dat de stof gevaarlijk was en hij dat ook niet hoefde te weten. Dit artikel zorgt ervoor dat er dan geen gat valt, maar dat de aansprakelijkheid doorschuift naar degene die had moeten inlichten.

Doorschuiven naar de afzender

Is de reder om die reden niet aansprakelijk, dan is de afzender of de andere persoon die de mededeling had moeten doen dat wel, en op dezelfde voet als de regeling voor de reder voorschrijft. Dat betekent dat ook hij aansprakelijk is zonder dat hem een verdere fout hoeft te worden verweten: het nalaten van de melding is voldoende om de aansprakelijkheid te dragen.

Die keuze is doelbewust. Alleen de afzender weet wat hij inlaadt. Wie een stof onder een onschuldige omschrijving aanbiedt, maakt het voor het schip onmogelijk om passende voorzorgen te nemen, en legt daarmee de kiem voor precies de schade die de regeling wil ondervangen.

Wat er wel en niet meekomt

Voor de aansprakelijke afzender gelden de regeling over beperking van aansprakelijkheid en de procedure over het fonds uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering van overeenkomstige toepassing. Hij kan dus in beginsel zijn aansprakelijkheid beperken tot het bedrag dat volgens die regeling voor hem geldt en daartoe een fonds vormen.

Wat hij níet kan, is zich beroepen op de bepaling die de reder beschermt tegen aanspraken op andere grondslagen dan deze afdeling. De afzender kan dus ook langs andere wegen worden aangesproken. Dat is logisch: de bescherming die bij het gekanaliseerde stelsel hoort, is bedoeld voor de partij die het risico van het schip draagt, niet voor degene die de keten heeft misleid.

• Zorg dat de gevaarsomschrijving in de vervoerdocumenten volledig en juist is.
• Bewaar bewijs van de melding en van de ontvangst daarvan door het schip.

- Een onjuiste omschrijving verschuift de aansprakelijkheid en beperkt de beschikbare verweren.

In de praktijk

Een handelaar boekt een partij als gewone chemische grondstof, terwijl het in werkelijkheid om een stof gaat die bij contact met water heftig reageert. Aan boord ontstaat na een lek in een leiding een gasontwikkeling met schade in de haven. Kan de reder aantonen dat hij niet is ingelicht en ook niet had hoeven vermoeden waar het om ging, dan wordt de handelaar het adres van alle claims. Voor verladers is dat een belangrijke waarschuwing: een verkeerde omschrijving in de boeking is geen administratieve slordigheid maar verplaatst de volledige aansprakelijkheid, terwijl de eigen verzekering die verschuiving lang niet altijd dekt.