Boek 8 Artikel 1720 (8:1720 BW)

Nieuwe termijn van drie maanden voor verhaal op de exploitatiepartij

Behoudens artikel 1712 begint ten behoeve van een vervoerder of een afzender, voor zover deze verhaal zoekt op een partij bij een exploitatieovereenkomst, als bedoeld in artikel 361, voor hetgeen door hem aan een derde is verschuldigd, een nieuwe termijn van verjaring of verval, welke drie maanden beloopt; deze termijn begint met de aanvang van de dag, volgende op de eerste der volgende dagen: a. de dag waarop hij, die verhaal zoekt, aan de tot hem gerichte vordering heeft voldaan of b. de dag waarop hij, die verhaal zoekt, terzake in rechte is aangesproken of c. de dag waarop de verjaring, waarop hij, die verhaal zoekt, beroep zou kunnen doen, is gestuit of d. de dag waarop de termijn van de verjaring of het verval van de rechtsvordering waarvoor verhaal wordt gezocht, is verlopen, waarbij geen rekening wordt gehouden met een mogelijkerwijs door partijen overeengekomen verlenging.
Het eerste lid kan er niet toe leiden, dat de voor rechtsvorderingen, gegrond op de desbetreffende exploitatieovereenkomst, geldende termijn van verjaring of verval eerder verstrijkt ten aanzien van de rechtsvordering tot verhaal die op die exploitatieovereenkomst is gegrond.
Voor de toepassing van dit artikel wordt een overeenkomst, waarbij door de ene partij een vervoermiddel anders dan bij wijze van bevrachting en anders dan bij wijze van een overeenkomst als bedoeld in artikel 1080 derde lid, ter beschikking wordt gesteld van haar wederpartij, als exploitatieovereenkomst aangemerkt en worden de partijen bij die overeenkomst aangemerkt als vervoerder en afzender.

Toelichting

Dit artikel lost een probleem op dat in vervoerketens voortdurend speelt. Wie zelf wordt aangesproken door een derde en die last wil doorschuiven, kan te maken krijgen met een termijn die al bijna is verstreken. Het artikel geeft daarom een nieuwe termijn van drie maanden voor de vordering tot verhaal op een partij bij een exploitatieovereenkomst.

Wanneer die termijn begint

De nieuwe termijn loopt vanaf de dag na de eerste van vier momenten. Welk moment zich het eerst voordoet, bepaalt het startpunt.

De dag waarop degene die verhaal zoekt de tegen hem gerichte vordering heeft voldaan.
De dag waarop hij daarvoor in rechte is aangesproken.
De dag waarop de verjaring waarop hij zich zou kunnen beroepen, is gestuit.

- De dag waarop de termijn van de vordering waarvoor verhaal wordt gezocht is verlopen, zonder te letten op een overeengekomen verlenging.

Geen verkorting

Het tweede lid bevat een waarborg. De regeling mag er niet toe leiden dat de termijn die voor vorderingen uit de exploitatieovereenkomst geldt, eerder verstrijkt voor de verhaalsvordering die op diezelfde overeenkomst berust. De nieuwe termijn kan dus wel tijd toevoegen, maar nooit tijd afnemen.

Ruime uitleg van het begrip

Het derde lid trekt de kring van gevallen op. Een overeenkomst waarbij de ene partij een vervoermiddel aan de ander ter beschikking stelt, anders dan bij wijze van bevrachting en anders dan bij de specifiek uitgezonderde afspraak, geldt voor de toepassing van dit artikel als exploitatieovereenkomst. De partijen daarbij worden dan behandeld als vervoerder en afzender, zodat de regeling ook op hen past. Zo blijft de keten van vorderingen sluitend, ook als de schakels verschillende termijnen kennen.

In de praktijk

Een expediteur wordt door zijn klant aangesproken voor ladingschade, kort voordat de termijn tegenover de partij die het vervoermiddel leverde afloopt. Zodra hij betaalt of zelf wordt gedagvaard, begint zijn eigen termijn van drie maanden. Hij hoeft dus niet uit voorzorg te procederen tegen zijn contractspartner, maar hij moet die drie maanden wel scherp bewaken. Die termijn komt bij de gewone termijn voor vorderingen uit de exploitatieovereenkomst en kan die nooit bekorten: is de gewone termijn nog niet om, dan behoudt hij de tijd die daarvan resteert.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Verjaring bij rompbevrachting en regres

Hoge Raad · 2022-02-04 · ECLI:NL:HR:2022:122

Een scheepseigenaar had zijn motortankschip in rompbevrachting gegeven; na teruggave bleek de gasolie aan boord niet in orde en ontving hij jaren later een naheffingsaanslag, die hij op zijn wederpartij wilde verhalen. De Hoge Raad overweegt dat een rechtsvordering die is gegrond op een rompbevrachting op grond van dit artikel, in verbinding met de regel voor tijdbevrachting, na een jaar verjaart, te rekenen vanaf de dag na die waarop de uitvoering van de overeenkomst is geeindigd. Het tweede lid verklaart daarbij ook de regresbepaling van overeenkomstige toepassing, zodat voor wie verhaal zoekt voor wat hij aan een derde verschuldigd is een nieuwe termijn van drie maanden kan zijn gaan lopen. Het hof had dat op grond van art. 25 Rv ambtshalve moeten onderzoeken; omdat het dat niet deed, wordt zijn arrest vernietigd.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst