Boek 8 Artikel 1592 (8:1592 BW)

Dit artikel is voor de praktijk van het spoorvervoer een van de belangrijkste. Neemt de rechthebbende de zaken in ontvangst, dan wordt vermoed dat hij ze in goede staat en op tijd heeft ontvangen. Dat vermoeden sluit de deur naar een vordering, tenzij een van de uitzonderingen zich voordoet.

Zichtbare schade

Bij gedeeltelijk verlies of beschadiging kan het vermoeden worden weerlegd als de schade vóór de inontvangstneming is vastgesteld op de wijze die artikel 8:1588 BW voorschrijft. Datzelfde geldt als die vaststelling er alleen niet is gekomen doordat de vervoerder in gebreke bleef. De les is duidelijk: laat schade vastleggen voordat de zending wordt overgenomen.

Verborgen schade

Voor schade die van buiten niet te zien was, geldt een aparte route met twee eisen die allebei moeten worden vervuld.

• De rechthebbende verlangt de vaststelling onmiddellijk na de ontdekking, en uiterlijk binnen zeven dagen na de inontvangstneming.

- Hij bewijst bovendien dat de schade is ontstaan tussen de aanneming ten vervoer en de aflevering.

Vertraging en ernstig verwijtbaar gedrag

Bij overschrijding van de afleveringstermijn moet de rechthebbende zijn rechten binnen zestig dagen doen gelden bij een van de vervoerders die het eerste lid van artikel 8:1591 BW aanwijst: de eerste vervoerder, de laatste, of degene die het deel van het vervoer verrichtte waarin het voorval zich voordeed. Doet hij dat niet, dan blijft het vermoeden overeind. Daarnaast wijkt het vermoeden altijd wanneer hij bewijst dat de schade voortkwam uit opzet van de vervoerder of uit roekeloos handelen met de wetenschap dat schade waarschijnlijk zou volgen.

Doorgezonden zendingen

Zijn de zaken doorgezonden op de wijze die artikel 8:1576 BW beschrijft, dan vervallen de vorderingen uit een van de voorafgaande vervoerovereenkomsten bij gedeeltelijk verlies of beschadiging alsof het om één overeenkomst ging. De keten wordt voor dit doel dus als een geheel behandeld.

In de praktijk

Een ontvanger tekent voor ontvangst en ontdekt pas bij het uitpakken dat een deel van de inhoud is bezweken. Hij heeft dan een korte tijd om vaststelling te verlangen, en hij zal bovendien moeten laten zien dat het tijdens het vervoer gebeurde. Wie zulke zendingen krijgt, doet er goed aan direct steekproefsgewijs te openen in plaats van pas bij gebruik. Een steekproef bij ontvangst kost weinig en houdt de termijn haalbaar. Wachten tot het moment van gebruik kost vrijwel altijd de vordering.